Nirnayasindhu 2.4.14

2.4.14

jale tvadoṣo gāṅgaviṣayaḥ || 'grahoṣitaṃ jalaṃ pītvā pādakṛcchraṃ samācaret '
iti tatraiva : caturviṃśatimate'nyajalasya doṣokteḥ || vedhakāle grahaṇe vā bhojane
prāyaścittamuktaṃ mādhavīye kātyāyanena-“candrasūryyagrahe bhuktvā prājāpatyena śudhyati
tasminneva dine bhuktvā trirātreṇaiva śudhyati' iti || grahaṇe ca trirātrameka
rātraṃ vopavāsaḥ śreyorthinā kāryaḥ | “ekarātramupoṣyaiva snātvā dattvā ca śaktitaḥ
kañcukādiva sarpasya nivṛttiḥ pāṣakośataḥ || trirātraṃ samupoṣyaiva grahaṇe candrasūryayoḥ | snātvā dattvā ca vidhivanmodate brahmaṇā saha ||” iti hemādrau laiṅgokteḥ
idaṃ ca putryatiriktaviṣayam | “ādityehani saṃkrāṃtau grahaṇe candrasūryayoḥ | pāraṇaṃ copavāsaṃ ca na kuryātputravān gṛhī ||” iti jaiminivacanāt || yadā tu ravergrastāstastadā
putriṇaḥ praharadvayaṃ hitvā bālādivadbhojanaṃ, na tūpavāsaḥ | 'sāyāhne grahaṇaṃ cetsyāt iti
pūrvoktamārkaṇḍeyavacanāt
1 sūryyendugrahaṇe yāvattāvatkuryājjapādikam | na svapenna ca bhuñjīta snātvā bhuñjīta muktayoḥ' iti
vacanāt | nidrāyāṃ jāyate rogo mūtre dāridryamāpnuyāt | purīṣe kṛmiyoniḥ syānmaithune grāmasūkaraḥ
abhyaṅge ca bhavet kuṣṭhī bhojane syādadho gatiḥ | vañcane ca bhavetsarpo vadhe ca narakaṃ vrajet, iti nigadokteśca
iti arthāt“sāyāhne saṃgaveśnīyācchārade saṃgavādadhaḥ | madhyāhne parato'śnīyānnopavāso ravigrahe ||”
iti smṛteśceti hemādriḥ | śārado'parāhnaḥ || mādhavamate tu putriṇopi tatropavāsa eva'ahorātraṃ na bhoktavyam' iti pūrvoktaniṣedhasya tenāpi pālanīyatvāt upavāsaniṣedhastu