Nirnayasindhu 2.p3.14
Nirṇayasindhu 2.p3.14
- Language
- Sanskrit
2.p3.14
ekoddiṣṭādivṛddhyādau hrāsavṛddhyādicodanā ||” iti vyāsokteḥ || niyamādiṣu vratadānādidaivakarmasu | ekoddiṣṭāditithervṛddhyā dāvityarthaḥ || karmakālavyāptyabhāve tu karmopakramakālageva grāhyā- ‘karmopakramakālagā tu kṛtibhirgrāhyā na yugmādaraḥ' iti dīpikokteḥ
yāni tu-‘yāṃ tithiṃ samanuprāpya udayaṃ yāti bhāskaraḥ | sā tithiḥ sakalā jñeyā dānādhyayanakarmasu || ” ityādīni || tāni trimuhūrttādistutiriti nirṇayaśailī
ekabhaktanirṇayaḥ
athaikabhaktam || tatkālaḥ pādme - 'madhyāhnavyāpinī grāhyā ekabhakte sadā tithiḥ' iti
madhyāhnaśca pañcadhā vibhaktadinatṛtīyāṃśaḥ || tena yadyapi dvādaśadaṇḍānantaraṃ prāpyate tathāpi
‘dinārdhasamaye'tīte bhujyate niyamena yat | ekabhaktamiti proktamatastatsyāddi Night vaiva hi || '
iti skāndokteḥ || ṣoḍaśasaptadaśādidaṇḍau mukhyaḥ kālaḥ || dīpikāyāṃ tu- 'madhyāhnāṃtyadale tribhāgadivase syādekabhaktam ' iti || tataḥ sūryāstaparyantaṃ gauṇaḥ | 'divaiva hi'
ityasya vaiyarthyāpattyaitatparatvāt || atra pūrvedyurvyāptiḥ parerurabhayedyurvyāptiḥ tadabhāveṃ'śa
vyāptiḥ | tatrāpi sāmyaṃ vaiṣamyaṃ ceti ṣaṭ pakṣāḥ || tatrādyayorasaṃdeha eva tṛtīye tu pūrvehni
gauṇamukhyaprāpteḥ sattvāt pūrveti mādhavaḥ, yugmavākyānnirṇaya iti hemādriḥ | caturthapakṣe
pūrvaiva gauṇakālavyāpteḥ sattvāt | vaiṣamyeṇāṃśāvyāptau yā'dhikā sā grāhyā | sāmye pūrvā
ayaṃ ca svatantraikabhaktanirṇayaḥ | anyāṅge upavāsapratinidhau tadanusāreṇa nirṇayaḥ