Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 2.p3.15

Nirṇayasindhu 2.p3.15

Language
Sanskrit

2.p3.15

atha naktam || tacca dinānaśanapūrvarātra bhojanam || tatra pradoṣavyāpinī grāhyā | 'pradoṣavyāpinī grāhyā tithirnaktavrate sadā' iti vatsokteḥ || pradoṣastu- "trimuhūrtta pradoṣaḥ syādbhānorastaṃ gate sati | naktaṃ tatra tu karttavyamiti śāstraviniścayaḥ ||'' iti madanaratne vyāsokteḥ
tatrāpi tridaṇḍottaraṃ kāryam 'sāyaṃsaṃdhyā trighaṭikā astādupari bhāsvataḥ' iti skāṃdokteḥ
daṇḍatrayasya saṃdhyātvāt || tatra | "catvārīmāni karmāṇi saṃdhyāyāṃ parivarjayet | āhāraṃ
maithunaṃ nidrāṃ svādhyāyaṃ ca caturthakam ||" iti || mārkaṇḍeyena bhojananiṣedhāt || "muhūrttānaṃ
dinaṃ naktaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ | nakṣatradarśanānnaktamahaṃ manye gaṇādhipaṃ ||" iti mādhavīye
bhaviṣyokteśca || gauḍāstu-'pradoṣostamayādūrdhvaṃ ghaṭikādvayamiṣyate' iti vatsoktaḥ pradoṣaḥ
saṃdhyā ca dinarātryoḥ saṃdhau muhūrttaḥ | "ardhāstamayā saṃdhyā vyaktībhūtā na tārakā yāvat
tejaḥparihānivaśādbhānoradhodaya yāvat ||" iti varāhokterityāhuḥ || tanna | asya saṃdhyāvandanādhyāyādiparatvāt || ata eva tatra khaṇḍamaṇḍalasya saṃdhyātvamuktaṃ vijñāneśvareṇa
yacca madanaratne-naktasya vedhatvādvāgaprāptabhojanagocaro niṣedha ityuktam || tanna | vidherniṣedhāvirodhāt || anyathā kapiñjalādityatra tribhyodhikānāṃ hiṃsanaṃ syāt || sāyaṃkāle
naktaṃ tu dinadvaye pradoṣasparśe jñeyam | "atathātve paratra syādastādavagyato hi sā" iti
jābālivacanāt | 'pradoṣavyāpinī na syāddivā naktaṃ vidhīyate | ātmano dviguṇā
chāyā mandībhavati bhāskare | tannaktaṃ naktamityāhurna naktaṃ niśi bhojanam || ” iti