Nirnayasindhu 34.2-4.1
Nirṇayasindhu 34.2-4.1
- Language
- Sanskrit
34.2-4.1
" bṛhaspatiḥ“garbhiṇyāṃ mātari śiśoḥ kṣaurakarma na kārayet | vratābhiṣeke evaṃ syātkālo vedavrateṣvapi||”
abhiṣekaḥ samāvartanam || 'garbhiṇyāmapi pañcamāsaparyantaṃ na doṣaḥ' ityuktam | muhūrtadīpikāyāṃ gargeṇa-'pañcamamāsādūrdhvaṃ māturgarbhasya jāyate mṛtyuḥ' iti | madanaratne bṛhaspatiḥ-“putracūḍākṛtau mātā garbhiṇī yadi vā bhavet | vipadyate gurustatra dampatī
śiśurabdataḥ || garbhe mātuḥ kumārasya na kuryāccaulakarma tu | pañcamāsādadhaḥ kuryādata
ūrdhvaṃ na kārayet”
gargaḥ-“jvarasyotpādanaṃ yasya lagnaṃ tasya na kārayet || doṣanirgamanātpaścātsvastho dharmaṃ
samācaret” || lagnamiti maṅgalopalakṣaṇam || jyotirnibandhe gargaḥ-“vivāhotsavayajñeṣu
mātā yadi rajasvalā | tadā sa mṛtyumāpnoti pañcamaṃ divasaṃ vinā ||”
vasiṣṭhaḥ-‘yasya māṅgalikaṃ kāryaṃ tasya mātā rajasvalā |' ardhaṃ tadeva
tatraiva bṛhaspatiḥ-“mātamabhyudayaśrāddhaṃ putrasaṃskārakarmaṇi | patnī rajasvalā cetsyānna
kuryāttatpitā tadā ||” piteti kartṛmātropalakṣaṇam || saṃkaṭe tu vākyasāre uktam“alābhe sumuhūrtasya rajodoṣe hyupasthite | śriyaṃ saṃpūjya vidhivattato maṅgalamācaret”
etacca maṇḍanottaraṃ na kāryam 'na maṇḍanāccāpi hi muṇḍanaṃ ca gotraikatāyāṃ yadi nābdabhedaḥ' iti madanaratne vasiṣṭhokteḥ || tatraiva kātyāyanaḥ-“kule ṛtutrayādarvāṅmaṇḍanānna
tu muṇḍanam | praveśānnirgamo neṣṭo na kuryānmaṅgalatrayam |” tathā vṛddhamanuḥ-“ekamātṛjayorekavatsare puruṣastriyoḥ | na samānakriyāṃ kuryānmātṛbhede vidhīyate ”
āśauce tu saṃgrahe-“saṃkaṭe samanuprāpte sūtake samupogate | kūṣmāṇḍābhirghṛtaṃ hutvā gāṃ
Linked texts (2)
- Bārhaspatyasaṃhitā (Aṅgiras) — Aṅgiras, Sanskrit
- Smṛtiratnākara (Vivādaratnākara, Kṛtyaratnākara…) — Caṇḍeśvara Ṭhakkura, Sanskrit