Nirnayasindhu 34.2-4.2
Nirṇayasindhu 34.2-4.2
- Language
- Sanskrit
34.2-4.2
ca dadyātpayasvinīm || cūḍopanayodvāhapratiṣṭhādikamācaret ” iti || jyotirnibandhe“ṣaṣṭhebde ṣoḍaśe varṣe vivāhābde tathaiva ca | antarvatnyāṃ ca jāyāyāṃ neṣyate muṇḍanaṃ
kvacit || ” anyo'pi viśeṣo vakṣyate || dīpikāyāṃ-“ na cūḍā janmabhāgreyadāruṇeṣu
śanau kuje || pratipadbhadrariktāsu vidyārambhastu pañcame || ”
prayogaratne-“madhye śirasi cūḍā syādvāsiṣṭhānāṃ tu dakṣiṇe | ubhayoḥ pārśvayoratrikaśyapānāṃ śikhā matā ||” mādhavīyepyevam || āpastambastvāha - 'tūṣṇīṃ keśānvinīya
yatharṣi śikhā nidadhāti ||' yatharṣipravarasaṃkhyayā || tāsāṃ madhyaśikhāvarjamupanayane vapanaṃ
kāryam || ‘pratidiśaṃ pravapati’ ityupanayane tenokteḥ || ‘rikto vā eṣo na pihito
yanmuṃḍastasmai tadapidhānaṃ yacchikhā” iti śruteḥ || ‘viśikho vyupavītaśca yatkaroti na
tatkṛtam’ iti niṣedhācca | satre tu-‘vacanātsaśikhaṃ vapanam’ iti sudarśanabhāṣye uktam
yattu-‘kumārā viśikhā iva’ iti liṅgaṃ tacchaṃdogaparam || aparārke madanaratne ca
laugākṣiḥ ‘dakṣiṇataḥ kapuñjā vasiṣṭhānāmubhayato'trikaśyapānāṃ muṇḍā bhṛgavaḥ| pañcacūḍā
aṃgiraso vājimeke | maṃgalārtha śikhino'nye yathākuladharma veti |' (kapuñjām̐-śikhā)
( vājiḥ-keśapaṃktiḥ) | smṛtidarpaṇe- “ekā śikhā dakṣiṇato vasiṣṭhagotrasya paścāṅgiraso
bhṛgostu | naikā śikhā kaśyapagotrajānāṃ śikhobhayatrāpi yathākulaṃ ca |” etacchūdrātiriktaviṣayam | 'śūdrasyāniyatāḥ keśaveśāḥ' iti vāsiṣṭhokteḥ| yattu pādme- 'na śikhī nopavītī
syānnoccaretsaṃskṛtāṃ giram' iti śūdramupakramyoktam | tadasacchūdrasyeti kecit | vikalpa
Linked texts (1)
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit