Nirnayasindhu 34.4.1

34.4.1

"
iti || smṛtyarthasārepyevam || kuṇḍagolakayoḥ saṃskāryatvaṃ śrāddhe niṣedhaśca kṣetrajaputraviṣayaḥ | anyasya - ' vinnāṣveṣa vidhiḥ smṛtaḥ ' iti vacanāt | abrāhmaṇyenopanayanādyaprāpterityaparārkaḥ | upanayanaṃ ca kumāraṃ bhojayitvā kāryam | 'prāgevainaṃ tadaharbhojayanti '
iti madanapārijāte gobhilokteḥ
gāyatryupadeśaścottaratogneḥ kāryaḥ | 'uttareṇāgnimupaviśataḥ | prāṅmukha ācāryaḥ pratyaṅmukha itaro'dhīhi bhoḥ' iti śāṃkhāyanasūtrokteḥ || yadyapi kātyāyanena-'tathāsmai sāvitrīmanvāhottaratogneḥ pratyaṅmukhāya' ityuktvā 'dakṣiṇatastiṣṭhata āsīnāya vaike' iti
vikalpa uktaḥ || tathāpi kātīyānāmeva saḥ bahūcānāṃ tūttara eva vaidaikyāt
bhikṣāyāṃ viśeṣanirṇayaḥ
bhikṣāyāṃ viśeṣamāha kātyāyanaḥ- 'mātaramevāgre bhikṣeta ||' parāśaramādhavīye- "mātaraṃ vā
svasāraṃ vā mātṛrvā bhaginīṃ nijām | bhikṣeta bhikṣāṃ prathamaṃ yā cainaṃ na vimānayet
saṃskāralope nirṇayaḥ
atha saṃskāralope śaunakaḥ-" ārabhyādhānamācaulātkāle'tīte tu karmaṇām | vyāhṛtyāgniṃ tu saṃskṛtya hutvā karma yathākramam || eteṣvekekalope tu pādakṛcchraṃ samācaret
cūr̤āyāmardhakṛcchraṃ syādāpadi tvevamīritam || anāpadi tuḥ sarvatra dviguṇaṃ dviguṇaṃ caret||2||"
pārijāte kātyāyanaḥ- “lupte karmaṇi sarvatra prāyaścittaṃ vidhīyate | prāyaścitte kṛte paścālluptaṃ karma samācaret ||” smṛtyarthasāre caivam || kārikāyāṃ tu-‘prāyaścitte kṛte'tīte luptaṃ
karma kṛtākṛtam’ ityuktam | “prāyaścitte kṛte paścādatītamapi karma vai | kāryamityeka
ācāryā netyanye tu vipaścitaḥ” iti || trikāṇḍamaṇḍane tu-“kālātīteṣu kāryeṣu