Nirnayasindhu 35.2-4.2

35.2-4.2

piṇḍadaḥ saptamasteṣāṃ sāpiṇḍyaṃ sāptapauruṣam ” iti mātsyokteḥ | na ca pitṛvyādiṣvetannāstīti vācyam || tatkartṛkaśrāddhe daivaikyena tatsattvāt | devadattakartṛkaśrāddhe hi ye
devatābhūtāsteṣāṃ madhye yaḥkaścidanyakartṛkaśrāddhe'nupraviśati teṣāṃ sāpiṇḍyam | tadbhāryāṇāmapi bhartṛkartṛkaśrāddhe sahādhikāritvena tadanvayāt | 'ekatvaṃ sā gatā bhartuḥ piṇḍe gotre
ca sūtake' iti smṛteśca | śrutīnāṃ ca vairāgyārthatvāttasya sāpiṇḍyanimittatve mānābhāvāt | na ca mātulādiṣvetannāstīti vācyam | mātāmaharūpadaivataikyāt | nanu guruśiṣyāderapi śrāddhadevatātvātsāpiṇḍatvaṃ syāt
kiṃ bahunā - ' sarvābhāve tu nṛpatiḥ kārayettasya rikthataḥ ' iti mārkaṇḍeyapurāṇādrājñopi
śrāddhakartṛtvātsāpiṇḍyaprasaṅgaḥ satyam | ' pañcamātsaptamādūrdhvaṃ mātṛtaḥ pitṛtastathā ' iti
yājñavalkyaḥ || vacanena mātāpitṛsambandha eva tatsattvāt | ūrdhvaṃ sāpiṇḍyaṃ nivartata iti
śeṣaḥ || nanu pañcamatvādyatra niyamyate na mātṛtaḥ ityādivākyametat || maivam || mātṛkule
pañcamatvasya pitṛkule saptamatvasya ca bodhane tulyatvāt | pauruṣeyatvādadoṣa iti cet
tulyamanyatrāpi | anyakartṛke rājñastatpitṝṇāṃ vā devatātvābhāvācca | kiṃca || avayavānvayapakṣe yathā yogarūḍhyā parihārastathehāpi tena mātṛkule pitṛkule caikapiṇḍadānakriyānvayitvaṃ sāpiṇḍyamityāhuḥ | tenaikasya pitrādayaḥ ṣaṭ putrādayaśca ṣaṭ sapiṇḍā bhavanti