Nirnayasindhu 35.2-4.4
Nirṇayasindhu 35.2-4.4
- Language
- Sanskrit
35.2-4.4
trigotrātyaye nirṇayaḥ
tatrāpi trigotrātyayervāgapi vivāhaṃ kuryāt | vakṣyamāṇavacanāt | trigotragaṇanācca mātāmahagotrāpekṣayā | na tu svāpekṣayā | anyathā pituḥ pitāmahaduhiturdīhitrīputrī pariṇeyā syāt vadhvā mātāmahagotrāpekṣayā tu trigotrāntargatatvena vivāhaprasaṅga iti saṃvandhatatvādayo gauḍagranthāḥ | saṃbandhaviveke śūlapāṇirapyāha pañcamātsaptamāccārvāgapi trigotrāntaritā vivāhā | “asaṃbaddhā bhavenmātuḥ piṇḍenaivodakena vā | sā vivāhā dvijātīnāṃ trigontātaritā ca yā" iti bṛhanmanūkteḥ || 'sannikarṣepi kartavyaṃ trigotrātparato
yadi' iti devalokteśceti || etacca dākṣiṇātyā na manyante
yattu vasiṣṭhaḥ–‘pañcamīṃ saptamīñcaivaḥ mātṛtaḥ pitṛtastathā,’ iti || yacca viṣṇupurāṇe–
“pañcamīṃ mātṛpakṣācca pitṛpakṣācca saptamīm | gṛhastha udvahetkanyāṃ nyāyyena vidhinā nṛpa”
iti || tatpañcamīṃ saptamīmatītyeti vyākhyeyam | “pañcame saptame caiva yeṣāṃ vaivāhikī
kriyā | kriyāparā api hi te patitāḥ śūdratā gatāḥ” ityaparārke marīcivacanāt
hāralatāyāṃ śaṃkhalikhitau–“sapiṇḍatā tu sarveṣāṃ gotrataḥ sāptapauruṣī | piṇḍaścodakadānaṃ
ca āśaucañca tadānugam” || gotraṃ santānam || āśaucaṃ tānabhivyāpya gacchatītyarthaḥ
śuddhiviveke śuddhicintāmaṇau ca brāhme–“sarveṣāmeva varṇānāṃ vijñeyā sāptapauruṣī
sapiṇḍatā tataḥ paścātsamānodakadharmatā || tataḥ kālavaśāttatra vismṛtau nāmagotrataḥ | samānodakasaṃjñā tu tāvanmātrāpi naśyati
Linked texts (3)
- Viṣṇupurāṇa (critical edition) — Sanskrit
- Śaṅkhalikhitadharmasūtra (fragments) — Sanskrit
- Gṛhastharatnākara — Caṇḍeśvara, Sanskrit