Nirnayasindhu 35.3.3
Nirṇayasindhu 35.3.3
- Language
- Sanskrit
35.3.3
pūrve vyabhicāraratāḥ striyaḥ || uttare madyapāścaiva spṛśyā nṛṇāṃ rajasvalāḥ" ityanācāratvamāha || ata eva hemādrau mātsye karnāṭakādīnāṃ tatkāriṇāṃ śrāddhe niṣedhaḥ || vopadevenāpi likhitaṃ brāhmam-“yatra mātulajodvāhī yatra vai vṛṣalīpatiḥ | śrāddhaṃ na gacchettadviprāḥ kṛtaṃ yacca nirāmiṣam” iti || tasmānmātṛtaḥ pañca pitṛtaḥ sapta tyaktvodvahediti siddham
sambandhaviveke sumantuḥ-“brāhmaṇānāmekapiṇḍasvadhānām||daśamāddharmavicchittirbhavati
āsaptamādrikthavicchittirbhavati | ātṛtīyātpiṇḍavicchittiranyathā | piṇḍaśaucakriyāvicchedādbrahmahatulyo bhavati |” asyārthamāha śūlapāṇiḥ-jīvatpitrāditrikasya vṛddhaprapitāmahādayastrayaḥ śrāddhadevatātvātpiṇḍabhājo bhavanti | tadūrdhvaṃ trayo navapuruṣaparyantā lepabhājaḥ | śrāddhakartā ca daśama iti daśamādūrdhvaṃ sāpiṇḍyanivṛttiḥ | daśamādityupalakṣaṇam || tena pitṛpitāmahajīvane navapuruṣaparyantaṃ pitṛjīvane cāṣṭapuruṣaparyantaṃ sāpiṇḍyamiti jñeyam || aputradhanagrahaṇe saṃnihitābhāve saptapuruṣaparyantamadhikāraḥ || dhanagrāhiṇamārabhya tṛtīyaḥ pautraḥ, tadūrdhvaṃ śrāddhavicchedaḥ | anyathā dhanahāritve'putraśrāddhākaraṇe
brahmahatyetyarthaḥ | ātṛtīyādityanūḍhakanyāviṣayam || ' aprattānāṃ tu strīṇāṃ tripuruṣī
vijñāyate ' iti vasiṣṭhokteḥ
etaccāśaucaviṣayaṃ sāpiṇḍyaṃ na tu vivāhādau | tatra pūrvoktavacanaiḥ pañcamatvasaptamatvaniyamāditi medhātithipramukhā dākṣiṇātyāḥ vāgdānottarametaditi śuddhivivekaḥ | mātṛkulaviṣayaṃ kānīnakanyakāviṣayaṃ caitat | anyathā-"aprattānāṃ tathā strīṇāṃ sāpiṇḍyaṃ
Linked texts (7)
- Nāradapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Nāradasaṃhitā — Nārada, Sanskrit
- Sumantudharmasūtra (fragments) — Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Jyotirnibandha (ed. Raṅganātha Śāstrī Vaidya) — Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit