Nirnayasindhu 4.12.2
Nirṇayasindhu 4.12.2
- Language
- Sanskrit
4.12.2
śukrāstādāviva malamāsa eva kārya iti vayaṃ pratīmaḥ || nanu śukrāstādau caitraśuklapratipadaṃtarasyābhāvādyuktaṃ tanmadhya evānuṣṭhānam | malamāse tu śuddhapratipadantarasya sambhavāt śuddha
eva vatsarārambho yukta iti cet. bhrāntosi na hi pratipadantarasatvaṃ prayojakaṃ dviḥkaraṇāpatteḥ
varṣadvayāpatteśca | api tu vatsarāraṃbhaḥ sa tu malamāsepītyuktam prāk
na hi ‘caitraśuklādirmalamāsaḥ pūrvavarṣentarbhavati’ iti brahmaṇāpi suvacam || tatra tailābhyaṅgo
nityaḥ | “vatsarādau vasantādau balirājye tathaiva ca | tailābhyaṅgamakurvāṇo narakaṃ pratipadyate”
iti vasiṣṭhokteḥ || asyāmeva navarātrārambhaḥ || taduktaṃ mārkaṇḍeyapurāṇe-‘śaratkāle mahāpūṃjā kriyate yā ca vārṣikī ’ iti tatra parayutaiva grāhyā-“ amāyuktā na karttavyā pratipaccaṇḍikārcane | muhūrttamātrā kartavyā dvitīyādiguṇānvitā ” iti devīpurāṇāt || “tisro
hyetāḥ parāḥ proktāstithayaḥ kurunaṃdana | kārttikāśvayujormāsoścaitre māsi ca bhārata” iti
hemādrau brāhmokteḥ parāḥ parayutāḥ | atra viśeṣaḥ | pāraṇānirṇayaśca śāradanavarātre vakṣyate
atra prapādānamuktamaparā bhūviṣye-“atīte phālgune māsi prāpte caitramahotsave | puṇyehni viprakathite prapādānaṃ samārabhet” ityupakramya | “tataścotsarjayedvidvānmaṃtreṇānena mānavaḥ | prapeyaṃ
sarvasāmānyā bhūtebhyaḥ pratipāditā || asyāḥ pradānātpitarastṛpyantu hi pitāmahāḥ | anivāya tato deyaṃ jalaṃ māsacatuṣṭayam” iti || tathā-“prapāṃ dātumaśaktena viśeṣāddharmamīpsunā
pratyahaṃ dharmaghaṭako vastrasaṃveṣṭitānanaḥ || brāhmaṇasya gṛhe deyaḥ śītāmalajalaḥ śuciḥ |” tatra