Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 53.2-2.1

Nirṇayasindhu 53.2-2.1

Language
Sanskrit

53.2-2.1

” iti viṣṇupurāṇokteti prapautrānantaraṃ dattakādaya
iti pṛthvīcandramadanaratnakālādarśādayaḥ || madanapārijātepyevam
bopadevarudradharādayastu-'putreṣu vidyamāneṣu nānyo vai kārayetsvadhām' iti sumantūktau
“pitāmahaḥ pituḥ paścātpañcatvaṃ yadi gacchati | pautreṇaikādaśāhādi kartavyaṃ śrāddhaṣoḍaśam || naitatpautreṇa kartavyaṃ putravāṃścetpitāmahaḥ || ” iti chandogapariśiṣṭe ca putraśabdasya
dvādaśavidhasutaparatvāt 'pūrvābhāve paraḥ paraḥ' ityasyānanyaparatvācca dattakādyabhāve pautrādīnāmapyadhikāra ityāhuḥ || tadgauṇamukhyayoḥ sāmyāyogāddattake sati pautrasyāṃśaharatvasyāpyabhāvāpatteḥ putrapadasyaurasamātraparatvāccintyam || ata eva niṣedhādupanītapautrasattvepyanupanītaputrasyaivādhikāraḥ || 'aurasaścānupanītopi kuryāt' ityāha pṛthvīcandrodaye sumantuḥ–“śrāddhaṃ kuryādavaśyaṃ tu pramītapitṛko dvijaḥ | vratastho vāvratastho
vā eka eva bhavedyadi ||” vṛddhamanuḥ-“kuryādanupanītopi śrāddhameko hi yaḥ sutaḥ | pitṛyajñāhutiṃ pāṇau juhuyādbrāhmaṇasya saḥ ||” eko mukhya aurasa ityarthaḥ
manuḥ-“na hyasmin yujyate karma kiṃcidāmauñjibandhanāt | nābhivyāhārayedbrahmasvadhāninayanādṛte ||” brahma-vedaḥ || sumanturapi–“nābhivyāhārayedbrahma yāvanmauñjī nibadhyate
mantrānanupanītopi paṭheddaiveka aurasaḥ || ” ayaṃ mantrapāṭhaḥ trivarṣakṛtacūḍasyaiva
“anupanītopi kurvīta mantravatpitṛmedhikam | yadyasau kṛtacūḍaḥ syādyadi syācca
trivatsaraḥ” iti sumantūkteḥ || yattuḥ vyāghraḥ–“kṛtacūḍastu kurvīta udakaṃ piṇḍameva ca