Nirnayasindhu 53.2-2.2

53.2-2.2

svadhākāraṃ prayuñjīta vedoccāraṃ na kārayet” iti || yacca smṛtisaṃgrahe–“kṛtacūr̤o'nupetaśca
pitroḥ śrāddhaṃ samācaret | udāharetsvadhākāraṃ na tu vedākṣarāṇyasau” iti | tat prathamavarṣacūḍāviṣayamiti mādhavamadanaratnapṛthvīcandrāḥ trivarṣordhvaṃ mantravattvasya vikalpaḥ iti
candrikā bopadevaśca | dattakādiparo niṣedha iti vayam
madanaratne skānde-“ yajñeṣu mantravatkarma patnī kuryādyathā nṛpa | tathaurdhvadaihikaṃ karma
kuryātsā dharmasaṃskṛtā ||” aśaktau tu kātyāyanaḥ-“ asaṃskṛte tu patnyā ca hyagnidānaṃ
samantrakam | kartavyamitaratsarvaṃ kārayedanyameva hi ||” putraśca na janmato'dhikārī
kiṃ tu varṣottaramityāha kālādarśaḥ-“caulādādyābdikādarvāṅ na kuryātpaitṛmedhikam | putraścotpattimātreṇa saṃskuryādṛṇamocanāt || pitaraṃ nāndikāccaulātpaitṛmedhena karmaṇā || ”
etaccaurasasyaiva | dattakādīnāṃ tūpanītānāmevādhikāra iti kālādarśaḥ
pṛthvīcandrodayepi skānde-“ pitroranupanītopi vidadhyādaurasaḥ sutaḥ | aurdhvadaihikamanye tu saṃskṛtāḥ śrāddhakāriṇaḥ ” iti || anyatrāpi-darśamahālayādāvanupanītasyādhikārosmābhiḥ pūrvamuktaḥ || prapautrābhāve dattakādaya ekādaśa putrāḥ | tadabhāve bhartuḥ
patnī tasyāśca saḥ | “ aputrā śayanaṃ bhartuḥ pālayantī vrate sthitā | patnyeva dadyāttatpiṃḍaṃ kṛtsnamaṃśaṃ labheta ca ” iti vṛddhamanūkteḥ || “ bhāryāpiṇḍaṃ patirdadyādbhartre bhāryā
tathaiva ca | śvaśvādeśca snuṣā caiva tadabhāve sapiṇḍakāḥ ” iti ‘ putrābhāve tu patnī
syātpatnyabhāve tu sodaraḥ ’ iti ca hemādrau śaṅkhokteḥ