Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 53.2-2.4

Nirṇayasindhu 53.2-2.4

Language
Sanskrit

53.2-2.4

duhiturdhanahāritvokteśca 'putrābhāve kanyā tadabhāve sapatnīputraḥ” ityāhatuḥ | tatpūrvavirodhāt | 'māturduhitaraḥ śeṣamṛṇāttābhyaṛtenvaye' iti duhiturmātṛdhanagrāhitvena putrasya
tacchrāddhānadhikārāpatteścopekṣyam | vacanaṃ tu bhrātṛputrādyabhāvāviṣayam || patnyabhāve avibhaktasya sodaraḥ | pūrvoktaśaṅkhavacanāt
vibhaktasya tu duhitā dhanahāritvāt | pūrvoktajāvālivacanācca | tatrāpyūḍhānūḍhasamavāye
ūḍhaiva | “duhitā putravatkuryānmātā pitrostu saṃskṛtā || āśaucamudakaṃ piṇḍamekoddiṣṭaṃ
sadā tayoḥ” iti bharadvājokteḥ || tadabhāve dauhitraḥ dhanahāritvāt | “mātā pitrorupādhyāyācāryayoraurdhvadehikam | kurvanmātāmahasyāpi vratī na bhraśyate vratāt” iti candrikāyāṃ
vṛddhamanūkteḥ || “yathā vratasthopi sutaḥ pituḥ kuryāt kriyāṃ nṛpa | udakyāyāṃ mahābāho
dauhitropi tathārhati ” ityaparārke bhaviṣyokteśca || etaddhanahāriṇa āvaśyakaṃ
nānyasyetyāha
tatraiva skandaḥ-“śrāddhaṃ mātāmahānāṃ tu avaśyaṃ dhanahāriṇā | dauhitreṇārthaniṣkṛtyai kartavyaṃ pūrvamuttaram” iti || tena dauhitrotra putrīkṛta iti devayājñikoktiḥ parāstā || atra
patnīdauhitrasamavāyaṃeśaparatvāt patnyeva kuryāt | dauhitrabhrātṛputrasattve vibhaktasya dauhitraḥ, avibhāge bhrātṛputraḥ | bhrātṛtatputrasattve kaniṣṭhaścet bhrātaiva | jyeṣṭhaścettatputraḥ kuryāditi dākṣiṇātyagranthāḥ
hāralatādau tu "bhrāturbhrātā svayaṃ cakre tadbhāryyā cenna vidyate | tasya bhrātṛsutaścakre yasya
nāsti sahodaraḥ” iti brāhmokteḥ | 'patnī kuryātsutābhāve patnyabhāve sahodaraḥ ' iti