Nirnayasindhu 53.2-2.3

53.2-2.3

pṛthvīcandrastu-' kānīnagūḍhasahajapunarbhūtanayāśca ye | patnyabhāve vikurvyuste tvapraśastāḥ
smṛtā hi te ||” iti smṛtisaṃgrahāt || patnyabhāve kānīnādaya ityāha | patyurapi
sapatnīputre sati nādhikāraḥ | 'pitṛpatnyaḥ sarvā mātaraḥ” iti sumantūkteḥ “viddhyādaurasaḥ putro jananyā aurdhvadehikam | tadabhāve sapatnījaḥ kṣetrajādyāḥ smṛtāstathā || teṣāmabhāve tu patistadabhāve sapiṇḍakāḥ ” iti madanaratne kātyāyanokteśca || “ bahvīnāmekapatnīnāmeṣa eva vidhiḥ smṛtaḥ | ekā cet putriṇī tāsāṃ sarvāsāṃ piṇḍadasta sutaḥ || ”
iti bṛhaspativacanācca
aparārkepyevam | tena yacchuddhiviveke uktaṃ ' satyapi sapatnīputre patyurevādhikāraḥ ”
iti | tannirastam | yacca tatraiva kātyāyanaḥ- 'na bhāryāyāḥ patirdadyātputrāyāṃ api kvacit |'
yacca viṣṇupurāṇam- 'kuladvayepi cotsanne strībhiḥ kāryā kriyā nṛpa' iti || yacca
mārkaṇḍeyapurāṇam - 'sarvābhāve striyaḥ kuryuḥ svabhartṝṇāmamantrakam ' iti || tadāsurādivi
vāhoḍhāviṣayam || “dharmyairvivāhairūḍhā yā sā patnī parikīrtitā | krayakrītā tu yā nārī
na sā patnyabhidhīyate || na sā daive na sā pitrye dāsīṃ tāṃ munayo viduḥ ||” itiṃ
mādhavīye śātātapokteḥ
yattu śuddhiratnākaraḥ śūlapāṇiśca-“aputrasya ca yā putrī sāpi piṇḍapradā bhavet | tasya
piṇḍān daśaikaṃ vā ekāhenaiva nikṣipet” iti jābālokteḥ || “bharturdhanaharā patnī tāṃ
vinā duhitā smṛtā | aṅgādaṅgātsaṃbhavati putravadduhitā nṛṇām” iti bṛhaspatinā