Nirnayasindhu 54.2.1

54.2.1

”
kriyānibandhe kātyāyanaḥ-“na ca mātā na ca pitā kuryātputrasya paitṛkam | nāgrajaśca
tathā bhrātā bhrātṛṇāṃ tu kanīyasām ||” pṛthvīcandrodaye baudhāyanaḥ--“pitrā śrāddhaṃ na
kartavyaṃ putrāṇāṃ tu kathaṃcana | bhrātrā caiva na kartavyaṃ bhrātṛṇāṃ ca kanīyasām || yadi
snehena kuryāttāṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ vinā | gayāyāṃ tu viśeṣeṇa jyāyānapi samācaret ||2||”
anyābhāve pitrādirapi kuryāt || “ utsannavāndhavaṃ pretaṃ pitā bhrātāthavāgrajaḥ | jananī
cāpi saṃskuryānmahadeno'nyathā bhavet” iti sumantūkteḥ
brahmacāriṇāṃ tu śuddhiviveke pṛthvīcandrodaye ca brāhme-“asamāptavratasyāpi kartavyaṃ brahmacāriṇaḥ | śrāddhaṃ tu mātāpitṛbhirna tu teṣāṃ karoti saḥ ||” śrāddhaṃ māsikābdikādi
sarvaṃ kāryamityarthaḥ || na tviti niṣedho'nyasattve || yattu chandogapariśiṣṭe-“na tyajetsūtakaṃ
karma brahmacārī svayaṃ kvacit | na dīkṣaṇātparaṃ yajñe na kṛcchrādi tapaścaran || pitaryāpi mṛte
naiṣāṃ doṣo bhavati karhicit | āśaucaṃ karmaṇonte syāt tryahaṃ vā brahmacāriṇām ||2||”
yacca yājñavalkyaḥ-‘na brahmacāriṇaḥ kuryu rudakaṃ patitāstathā’ iti | tadapyanyasattve
anyābhāve tu brahmacāriṇāpi kārya pūrvoktavṛddhamanuvacanāt || “ācāryānpitṛnupādhyāyānnirhṛtyāpi vratī vratī | saṃkaṭātnaṃ ca nāśrīyānna ca taiḥ saha saṃvaset” iti tenaivokteḥ
‘brahmacāriṇaḥ śavakarmmiṇo vratānivṛttiranyatra mātāpitroḥ iti vasiṣṭhokteḥ || atrāśaucamekāhaṃ vakṣyāmaḥ || prāgupanayanānmṛtasya tu pañcavarṣottaraṃsapiṇḍīkaraṇavarjyaṃ ṣoḍaśaśrāddhādi