Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 54.2.2

Nirṇayasindhu 54.2.2

Language
Sanskrit

54.2.2

avibhaktānāṃ viśeṣamāha pṛthvīcandrodaye marīciḥ- “bahavaḥ syuryadā putrāḥ pitureṛtra vāsinaḥ | sarveṣāṃ tu mataṃ kṛtvā jyeṣṭhenaiva tu yatkṛtam || dravyeṇa cāvibhaktena sarvaireva kṛtaṃ
bhavet ||”
vibhaktānāṃ viśeṣamāhośanāḥ- “navaśrāddhaṃ sapiṇḍatvaṃ śrāddhānyapi ca ṣoḍaśa | ekenaiva tu
kāryāṇi saṃvibhaktadhaneṣvapi ||”
laghuhārītaḥ-“sapiṇḍīkaraṇāntāni yāni śrāddhāni ṣoḍaśa | pṛthaṅ naiva sutāḥ kuryuḥ
pṛthagdravyā api kvacit || ūrdhvaṃ sapiṇḍīkaraṇātsarve kuryuḥ pṛthakpṛthak ||”
“gotrarikthe janayiturna bhajeddatrimaḥ sutaḥ | gotrarikthānugaḥ piṇḍo vyapaiti dadataḥ svadhā”
etacca pravaramañjaryāṃ kātyāyanalaugākṣibhyāṃ spaṣṭamuktam- 'atha ye dattakakrītakṛtrimaputrikāputrāḥ paraparigraheṇānārṣeyā jātāste dvyāmuṣyāyaṇā bhavanti || yathā śauṅgeaiśiśirīṇāṃ
yāni cānyānyevaṃ samutpattīni kulāni bhavanti' ityādinā dvayoḥ pitroḥ pravarānuktvoktam | 'atha yadyeṣāṃ svāsu bhāryāsvapatyaṃ na syādṛkthaṃ hareyuḥ piṇḍaṃ caibhyastripuruṣaṃ dadyurddadyubhayorna syādubhābhyāmeva dadyure kasmin śrāddhe pṛthaguddiśyaikapiṇḍe dvāvanukīrtayetparigrahītāraṃ cotpādayitāraṃ cātṛtīyāt puruṣāt' iti
hemādrau kārṣṇājiniḥ-“yāvantaḥ pitṛvarjyāḥ syustāvadbhirdattakādayaḥ | pretānāṃ yojanaṃ
kuryuḥ svakīyaiḥ pitṛbhiḥ saha || dvābhyāṃ sahātha tatputrāḥ pautrāstvekena tatsamam | caturthapuruṣe chandastasmādeṣā tripuruṣī || sādhāraṇepu kāleṣu viśeṣo nāsti vargiṇām || mṛtāhe
tvekamuddiśya kuryuḥ śrāddhaṃ yathāvidhi” iti
asyārthamāha hemādriḥ-dattakādayaḥ janakapālakayoḥ kule pretānāṃ svavargīyaiḥ sapiṇḍanaṃ

Linked texts (3)