Nirnayasindhu 54.2.2
Nirṇayasindhu 54.2.2
- Language
- Sanskrit
54.2.2
avibhaktānāṃ viśeṣamāha pṛthvīcandrodaye marīciḥ- “bahavaḥ syuryadā putrāḥ pitureṛtra vāsinaḥ | sarveṣāṃ tu mataṃ kṛtvā jyeṣṭhenaiva tu yatkṛtam || dravyeṇa cāvibhaktena sarvaireva kṛtaṃ
bhavet ||”
vibhaktānāṃ viśeṣamāhośanāḥ- “navaśrāddhaṃ sapiṇḍatvaṃ śrāddhānyapi ca ṣoḍaśa | ekenaiva tu
kāryāṇi saṃvibhaktadhaneṣvapi ||”
laghuhārītaḥ-“sapiṇḍīkaraṇāntāni yāni śrāddhāni ṣoḍaśa | pṛthaṅ naiva sutāḥ kuryuḥ
pṛthagdravyā api kvacit || ūrdhvaṃ sapiṇḍīkaraṇātsarve kuryuḥ pṛthakpṛthak ||”
“gotrarikthe janayiturna bhajeddatrimaḥ sutaḥ | gotrarikthānugaḥ piṇḍo vyapaiti dadataḥ svadhā”
etacca pravaramañjaryāṃ kātyāyanalaugākṣibhyāṃ spaṣṭamuktam- 'atha ye dattakakrītakṛtrimaputrikāputrāḥ paraparigraheṇānārṣeyā jātāste dvyāmuṣyāyaṇā bhavanti || yathā śauṅgeaiśiśirīṇāṃ
yāni cānyānyevaṃ samutpattīni kulāni bhavanti' ityādinā dvayoḥ pitroḥ pravarānuktvoktam | 'atha yadyeṣāṃ svāsu bhāryāsvapatyaṃ na syādṛkthaṃ hareyuḥ piṇḍaṃ caibhyastripuruṣaṃ dadyurddadyubhayorna syādubhābhyāmeva dadyure kasmin śrāddhe pṛthaguddiśyaikapiṇḍe dvāvanukīrtayetparigrahītāraṃ cotpādayitāraṃ cātṛtīyāt puruṣāt' iti
hemādrau kārṣṇājiniḥ-“yāvantaḥ pitṛvarjyāḥ syustāvadbhirdattakādayaḥ | pretānāṃ yojanaṃ
kuryuḥ svakīyaiḥ pitṛbhiḥ saha || dvābhyāṃ sahātha tatputrāḥ pautrāstvekena tatsamam | caturthapuruṣe chandastasmādeṣā tripuruṣī || sādhāraṇepu kāleṣu viśeṣo nāsti vargiṇām || mṛtāhe
tvekamuddiśya kuryuḥ śrāddhaṃ yathāvidhi” iti
asyārthamāha hemādriḥ-dattakādayaḥ janakapālakayoḥ kule pretānāṃ svavargīyaiḥ sapiṇḍanaṃ
Linked texts (3)
- Mānavaśrautasūtra — Sanskrit
- Kārṣṇājinismṛti (fragments) — Sanskrit
- Śūdrācāraśiromaṇi — Kṛṣṇaśeṣa 1520, Sanskrit