Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 60.3

Nirṇayasindhu 60.3

Language
Sanskrit

60.3

" yajñapārśvaḥ- "pavitrestheti mantreṇa pavitre chedayettu te
auṣadhīmantare kṛtvā tvaṃguṣṭhāṃguliparvaṇoḥ || sphyena kāṣṭhena lohena na mṛnmayanakhādibhiḥ||"
vāsiṣṭhaḥ-"tūṣṇīṃ prokṣyāmbhasā pātre kuryādūrdhva vile tataḥ | pūrayetpātrayugmaṃ tu kṛtvopari pavitraka ||"
vṛddhaparāśaraḥ-“pātradvayamathārdhyārthaṃ taijasaṃ caikavastunaḥ | prāṅmukhomaratīrthena śanno devyodakaṃ
kṣipet || yavosīti yavāṃstatra tūṣṇīṃ puṣpāṇi candanam ||” mānavasūtre- 'sumanasaḥ prakṣipyotpūya yavān prakṣipya' iti || yavosīti mantraḥ pādme- “yavosi dhānyarājo vā vāruṇo madhumiśritaḥ | nirṇīdaḥ sarvapāpānāṃ pavitramṛṣibhiḥ smṛtaḥ ||” 'rājo vā vāruṇo
madhusaṃyuktaḥ' iti pariśiṣṭapāṭhaḥ || gobhilena tu 'yavosi somadaivatyaḥ' iti tilamantro'
tra svāhāyukta uktaḥ
hemādrau yamaḥ-“yavahastastato devānvijñāpyāvāhanaṃ prati | āvāhayetyanujñāto viśvedevāsa
ityṛcā ||” vṛddhaparāśaraḥ- “tataḥ savyakaraṃ nyasya vipradakṣiṇajānuni | devānāvāhayiṣye
hamiti vācamudīrayet || āvāhayetyanujñāto viśvedevāsa āgata | viśvedevāḥ śṛṇutemamiti mantradvayaṃ paṭhet || 2||” śrāddhaviśeṣe viśvedevānāmajñāne hemādrau bṛhaspatiḥ- “utpatti nāma caiteṣāṃ na viduryai dvijātayaḥ | ayamuccāraṇīyastairmantraḥ śrāddhasamanvitaiḥ || āgacchantu mahābhāgā viśvedevā mahābalāḥ | ye hyatra vihitāḥ śrāddhe sāvadhānā bhavantu te
2||” idaṃ cāvāhanamarghyapātrāsādanāt prāk hemādriṇoktam || tatra kātīyaiḥ prākkāryaṃ
tathaiva tatsūtrāt || anyaistaduttaram
pṛthvīcandrodaye śaṃkhaḥ-“sayavaṃ puṣpamādāya caraṇādiśirontakam | arcayetyarcanaṃ kuryādntare codakaṃ tathā ||” pitrye tu mūrddhādipādāntam || “pādaprabhṛtimūrddhāntaṃ daivike pūjanaṃ
bhavet | śiraḥprabhṛtipādāntaṃ namo va iti paitṛke” iti madanaratne pracetasokteḥ || kalikāyāṃ saṃgrahe-“tiṣṭhan kṛtāñjalirbhūtvā paṭhenmantraṃ samāhitaḥ | viśvedevāḥ śṛṇuta ityāgacchatvaparaṃ tataḥ ||”
hemādrau jātūkarṇyaḥ-“tato'rghyapātrasaṃpattiṃ vācayitvā dvijottamān | tadagra cārghyapātraṃ tu
svāhā'rthyā iti vinyaset ||” gārgyaḥ-“dattvā haste pavitraṃ ca kṛtvā pūjāṃ ca pādataḥ
yā divyā iti mantreṇa hasteṣvarghyaṃ vinikṣipet ||” saṃgrahe-‘viśvedevā idaṃ vo'rghyamiti
dānaṃ samādiśet |' tadante 'svāhā namaḥ' iti vācyam || 'yā divyā iti mantreṇa svāhākaraṃ namontakam' iti hemādrau nāgarakhaṇḍāt
ātharvaṇasūtrantu-‘pādyamarghyamācamanīyamiti dvijakare ninayet' ityasyaiva trayamuktam
gabhastiḥ-“arghyaṃ ca piṇḍadānaṃ ca svastyakṣayye tathaiva ca | gandhapuṣpādikaṃ sarvaṃ hastenaiva
tu dāpayet ||” prativipraṃ yā divyetyāvṛttiḥ || bahvṛcānāṃ tvanena dattārthyānumantraṇam
tataḥ pātraṃ dakṣiṇe devebhyaḥ sthānamasītinyubjamuttānaṃ vā kāryamiti gāruḍe uktam
etadāpastambānāṃ niyatamanyeṣāṃ na | hemādrau viṣṇudharme-“gandhaiḥ puṣpaiśca dhūpaiśca vastraiścāpyatha bhūṣaṇaiḥ | arcayedbrāhmaṇāñśaktyā śraddhadhānaḥ samāhitaḥ ||”
pṛthvīcandrodaye mārkaṇḍeyaḥ-'candanāgurukarpūrakuṃkumāni pradāpayet ||' viṣṇuḥ- 'candanakuṃkumakapūrogurupadmakānyanulepanāya' iti || vyāsaḥ- 'apavitrakaro gandhairgandhadvāreti
pūjayet |' kalikāyāṃ smṛtiḥ- 'gandhadvāreti vai gandhamāyane te ca puṣpakam | dhūrasī,
tyamunā dhūpamuddīpyasveti dīpakam || yuvaṃ vastrāṇi mantreṇa vastraṃ dadyātprayatnataḥ
āsane svāsanaṃ brūyādarye svarghya dvijottamaḥ || sugandhiśca supuṣpāṇi sumālyāni
sudhūpakaḥ | sujyotiścaiva dīpe tu svācchādanamiti kramaḥ

Linked texts (6)