Nirnayasindhu 61.4.3
Nirṇayasindhu 61.4.3
- Language
- Sanskrit
61.4.3
vā goṣṭhe vātha śilāntike" iti || tattīrthaśrāddhaviṣayam || 'tadyadāpāṃ samīpe syācchrāddhaṃ
jñeyo vidhistadā' iti tatraiva kātyāyanokteḥ || nirjale tvajakarṇādau || yattu candrodaye
yamaḥ- 'devaviprakare'nagniḥ kṛtvāgnaukaraṇaṃ dvijaḥ' iti || tadbhāryāparam || "apatnīko
yadā vipraḥ śrāddhaṃ kurvīta pārvaṇam | pitryavipreranujñāto viśvedeveṣu hūyate" iti tatraiva kātyāyanokteḥ || hūyate iti chāndaso vyatyayaḥ
hemādrau vāyavīye- 'vidhuro daivike kuryāccheṣaṃ pitrye nivedayet |' daivaviprānekatve tatraiva'viśvedeve yadaikasmin bhaveyurvādyo dvijāḥ| tadaikapāṇau hotavyaṃ syādvidhirvihitastadā||'
sopyādyaḥ 'prathamaṃ vā niyamyeta' iti nyāyāt | tena mṛtabhāryasya daive homaḥ || anupanītabrahmacāryādestu pitrye || 'agnyābhāvaḥ smṛtastāvadyāvadbhāryāṃ na vindati' iti hemādrau
jātūkaṇyokteḥ || 'sabhāryanaṣṭāgnerapi pitryaviprakare' iti pṛthvīcandraḥ || upavītitvena
daive homaḥ | prācīnāvītena pitrye || yadvā sarvatra daivapitryakarayorvikalpaḥ iti hemādrau
madanaratne pārijāte ca || yadā tu pitṛmātāmahayordaivapitryaviprabhedaḥ, tadā bhedena
pāṇihoma ityaparārkacandrikādayaḥ || yadā tu daivaṃ tantraṃ tadā tantreṇa sakṛdeva pāṇihoma
iti kecit
hemādristu-'mātāmahasya bhedepi kuryāttantreṇa sāgnikaḥ' iti kātīyasmṛterbhedamāha || evaṃ
pitryepi || mādhavīyepyevam || evaṃ sāgnerapi videśādau pāṇihomo jñeyaḥ || yattu karkeṇāgniṃ vinā śrāddhameva nāstītyuktam, tatsapiṇḍīkaraṇavārṣikādyakaraṇāpattyārtikacideva
Linked texts (6)
- Ṛgvedakhilāni — Sanskrit
- Pracetassmṛti (fragments) — Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- Dharmasindhu — Kāśīnātha Upādhyāya 1790, Sanskrit
- Dharmasindhusāra — Śivānanda Gosvāmin 1766, Sanskrit
- Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit