Nirnayasindhu 62.2.1
Nirṇayasindhu 62.2.1
- Language
- Sanskrit
62.2.1
vā taddinaṃ parivarjayet ||” eṣu vacaneṣu mūlaṃ cintyam || idaṃ māsikābdikaviṣayam
darśādau tu vāntāvāmena tadaiva kāryam || “śrāddhavighne dvijātīnāmāāmaśrāddhaṃ prakīrtitam
amāvāsyādiniyataṃ māsasaṃvatsarādṛte” iti marīcismṛteḥ
śrāddhe piṇḍadānameva pradhānamiti karkācāryāḥ || tanmate dakṣokto homaeva nāvṝttiḥ
viprabhojanamiti medhātithiḥ || bhojanaṃ piṇḍadānāmaukaraṇānīti kapardidhūrtasvāmihemādyādayaḥ | śrāddhasya homadānobhayarūpatvātsaṃpūrṇādānābhāvādbhojanasyāṅgatvepi somavamate iti
yuktam || tanmate pūrvokto nirṇayaḥ || annatyāgamātraṃ pradhānam | bhojanaṃ tu pratipatcirūpamaṅgamato vāntau taddhānepi nāvṝttiriti gauḍamaithilādayaḥ || naimittikavidhānamiti
yuktaṃ pratīmaḥ || atredaṃ tattvam || vaiśvadaivikasya vamane homa eva | nāvṝttiḥ
aṅgatvāt || tacca rakṣārthatvāt
dṛṣṭiśrāddhe ‘kratudakṣau' ityādismṛteśca || tatra jayān juhuyāditivat | pitāmahāderapi tathā | pitetyukteriti kecit | tasyāpi pradhānatvāt pitṛvaditi tu
yuktam | sapiṇḍīkaraṇādau vārṣikavat “sapiṇḍīkaraṇādīni yāni śrāddhāni ṣoḍaśa
tatra piṇḍapradhānatvaṃ pretatvavinivartakam” iti smṛteḥ || mahaikoddiṣṭādau tūbhayaprādhānyādāvṛttireva || 'eka eva dvijo bhojyaḥ piṇḍoṣyeko vidhīyate' iti smṛteḥ
vṛddhisaṃkalpanityaśrāddhādau tu bhojanaprādhānyādvāntāvāvṛttireva | “vṛddhiśrāddhe vikalpena
piṇḍadānaṃ budhaiḥ smṛtam | nityaśrāddhamadaivaṃ syātpiṇḍadānavivarjitam” iti smṛteḥ
Linked texts (3)
- Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Āśvalāyanaśrautasūtra (ed. Rāmanārāyaṇa Vidyāratna, Calcutta) — Sanskrit