Nirnayasindhu 62.2.2
Nirṇayasindhu 62.2.2
- Language
- Sanskrit
62.2.2
bhuktikriyāyāḥ prādhānyaṃ śrāddhe saṃkalpasaṃjñake | tatraiva pitṛviprasya tṛpaghāte punaḥkriyā” iti saṃgrahokteśca || maghādāvapyevam || tīrthamahālayādau darśavadityaparārkādyālocanena pratīmaḥ
tatra tṛptipraśnaḥ
āśvalāyanaḥ- 'tṛptān jñātvā madhumatīḥ śrāvayedakṣannamīmadaṃteti ca saṃpannaṃ pṛṣṭvā
yadyadannamupabhuktaṃ tattatsthālīpākena saha piṇḍārthamuddhṛtya śeṣaṃ nivedayedabhimate'numate ca'
iti || atra gāyatrī madhviti trikajapopi jñeyaḥ || 'tṛptān buddhvānnamādāya satilaṃ
pūrvavajjapet' iti pracetasokteḥ || vyāsaḥ- 'tṛptāḥ stheti tu pṛṣṭāste brūyustṛptāḥ sma
ityatha |' abhimate vipraiḥ svīkartumiṣṭe
śaunakopi-'annaśeṣaiśca kiṃ kāryamiti pṛccheta tāṃstataḥ | te iṣṭaiḥ saha bhoktavyamiti
pratyuktipūrvakam || pradadyuḥ sakalaṃ tasmai svīkuryurvā yathāruci ||” śrāddhaviśeṣe praśnabhedamāha hemādrau viṣṇuḥ-'pitrye svāditamiti goṣṭyā suśrutaṃ saṃpannamityabhyudaye daive
rocate' iti || āyuṣyamiti svairiṣu svairamicchāśrāddham || yājñavalkyaḥ-“annamādāya tṛptāḥ stha śeṣaṃ caivānumānya ca | tadannaṃ vikiredbhūtau dadyādāpaḥ sakṛtsakṛt ||”
idaṃ cātra vikiradānamanyaśākhinām | āśvalāyanānāṃ tu piṇḍānta eva sūtrakṛtoktam
kātyāyanastu-‘vikirottaraṃ gāyatryādijapaṃ tṛptipraśnaṃ cāha’ hemādrau devalaḥ-“tataḥ
sarvāśanaṃ pātre gṛhītvā vividhaṃ budhaḥ | teṣāmuccheṣaṇasthāne vikiraṃ bhuvi nikṣipet |”
mādhavīye pracetāḥ-‘sārvavarṇikamādāya ye agnīti bhuvi kṣipet |’ sa ca kuśe kāryaḥ
Linked texts (4)
- Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Āśvalāyanaśrautasūtra (ed. Rāmanārāyaṇa Vidyāratna, Calcutta) — Sanskrit
- Āśvalāyanagṛhyasūtra — Āśvalāyana, Sanskrit