Nirnayasindhu 64.6

64.6

" pakṣāntaramāha sa eva- “āmaṃ dadaddhi kaunteya tadāmaṃ dviguṇaṃ caret | triguṇaṃ caturguṇaṃ vāpi na
tvekaguṇamarpayet ||”
smṛtyarthasāre samamapyuktaṃ viṣṇupurāṇe vārāhe ca " asamarthonnadānasya dhānyamāmaṃ svaśaktitaḥ | pradadyāttu dvijātibhyaḥ svalpāmapi ca dakṣiṇām ||" atra śaktitaḥ ityasmātsamalābhaḥ | āsyata iti āsaḥ || ṣaṭtriṃśanmate-“ āmaśrāddhaṃ yadā kuryāt piṇḍadānaṃ
kathaṃ bhavet | gṛhapākātsamuddhṛtya saktubhiḥ pāyasena vā || piṇḍān dadyādyathānyāyaṃ tilaiḥ
saha vimatsaraḥ ||" pṛthvīcandrodaye vyāsaḥ-" āmaśrāddhaṃ yadā kuryādvidhijñaḥ śrāddhadaḥ
sadā | hastaigrau'karaṇaṃ kuryādbrāhmaṇasya vidhānataḥ || ” etatsāgneḥ | niragneḥ sadā tatsattvāt || yattu-“āmena piṇḍaṃ dadyāccedviprān pākena bhojayet | pākena kurute piṇḍamāmānnaṃ
yaḥ prayacchati || tāvubhau manujau proktau narakārhī na saṃśayaḥ ” iti || taddarśādiparam
deśācārādvyavastheti yuktam
marīciḥ-“āvāhane svadhākāraṃ mantrā ūhyā visarjane | anyakarmaṇyanūhyāḥ syurāmaśrāddhavidhiḥ smṛtaḥ || ” āvāhane haviṣe attava ityatra svīkṛtave ityūhaḥ || svadhākāre namo
vaḥ pitara iṣe ityatra iṣepadasthāne āmadravyāyetyūhaḥ || visarjane vājevāje ityatra tṛptā
iti sthāne tapsyaṃta tṛpyateti vohaḥ || yadyapi tasmādṛcaṃ noheteti ṛcyūho niṣiddhaḥ
tathāpi vacanādbhavati || “ tṛptipraśnovagāhaśca juṣapraśno yathāsukham | āmaśrāddhe bhavennaitadāpośānaṃ ca pañcamam || ” ayaṃ cānuvādaḥ khalevālyāṃ chedanādīnāmivārthābhāvāllopasiddheḥ
dharmapradīpe tu-“ āmaṃ caturguṇaṃ dadyādathavā dviguṇaṃ tathā | hema cāṣṭaguṇaṃ tadvadāme haimepyasau vidhiḥ || āme haime tathā nitye nāndīśrāddhe tathaiva ca | vyatīpātādike śrāddhe niyamān parivarjayet || gṛhapākātsamuddhṛtya saktubhiḥ pāyasena vā | piṇḍadānaṃ prakurvīta āme
haime kṛte sati || āmaśrāddhe ca vṛddhau ca pretaśrāddhe tathaiva ca | vikiraṃ naiva kurvīta
muniḥ kātyāyano'bravīt || āmaśrāddhamanaṃguṣṭhamagnaukaraṇavarjitam | tṛptipraśnavihīnaṃ tu kartavyaṃ mānavairbhuvam || āvāhanāgnaukaraṇaṃ vikiraṃ pātrapūraṇam | tṛptipraśnaṃ na kurvīta āme
haime kadācana