Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 7.3

Nirṇayasindhu 7.3

Language
Sanskrit

7.3

iti | dinadvaye tadvyāptāvaṃśataḥ samavyāptau ca parā
anyathā pūrvaiva | taduktaṃ tatraiva bhaviṣye-"śuklatṛtīyā vaiśākhe śuddhopoṣyā dinadvaye | niśāyāḥ pūrvayāme ceduttarānyatra pūrvikā " iti
vaiśākhaśuklasaptamīnirṇayaḥ
vaiśākhaśuklasaptamyāṃ gaṅgotpattiḥ || taduktaṃ pṛthvīcandrodaye brāhme- "vaiśākhe śuklasaptamyāṃ
jahnunā jāhnavī purā || krodhātpītā punastyaktā karṇarandhrāttu dakṣiṇāt || tāṃ tatra pūjayeddevīṃ gaṅgāṃ gaganamekhalām" iti || atra śiṣṭācārāt madhyāhnavyāpinī grāhyā | dina
dvaye tadvyāptāvavyāptāvekadeśavyāptau vā pūrvā yugmavākyāt
vaiśākhaśukladvādaśīnirṇayaḥ
vaiśākhaśukladvādaśyāṃ yogaviśeṣo hemādrau jyotiḥśāstre- "pañcānanasthau gurubhūmiputrau meṣe
raviḥ syādyadi śuklapakṣe || pāśābhidhānā karabheṇa yuktā tithivyatīpāta itīha yogaḥ
asmiṃstu gobhūmahiraṇyavastradānena sarvaṃ parihāya pāpam || suratvamindratvamanāmayatvaṃ
martyādhipatyaṃ labhate manuṣyaḥ ||” iti || pañcānanaḥ siṃhaḥ pāśābhidhānā tithirdvādaśī
karabho hastaḥ
vaiśākhaśuklacaturdaśīnirṇayaḥ
vaiśākhaśuklacaturdaśī nṛsiṃhajayaṃtī | sā pradoṣavyāpinī grāhyā | taduktaṃ hemādrau nṛsiṃhapurāṇe- "vaiśākhe śuklapakṣe tu caturdaśyāṃ niśāsukhe || majjanmasaṃbhavaṃ puṇyaṃ vrataṃ pāpapraṇāśanam || varṣevarṣe tu karttavyaṃ mama santuṣṭikāraṇam" iti || dinadvaye tadvyāptāvaṃśataḥ
samanyāptau ca parā | viṣamavyāptau tvadhikavyāptimatī dinadvayepyavyāptau parā | paradine
gauṇakālavyāpteḥ sattvāt pūrvadine ca tadabhāvāt | yattu 'tato madhyāhnavelāyāṃ nadyādau
vimale jale ||' ityupakramya 'paridhāya tato vāso vratakarma samārabhet' iti tatraivoktam
tatsaṃkalparūpavratopakramaviṣayam || natvetāvatā madhyāhnavyāpinī || grāhyeti bhramitavyam
pūrvoktavacanavirodhāt “vaiśākhasya caturdaśyāṃ somavāre'nilarkṣake || avatāro nṛsiṃhasya
pradoṣasamaye dvijāḥ” iti toḍarānande skāndāt | 'kūrmaḥ siṃho bauddhakalkī ca sāyam'
iti pūrvoktapurāṇasamuccayavacanācceti kecit || tattvaṃ tu pūrvavacasāmanākaratvena nirmūlatvāt
hemādrau nṛsiṃhapurāṇe- 'majjanmasaṃbhavaṃ puṇyaṃ vrataṃ pāpapraṇāśanam |' ityupakramya | "svātīnakṣatrayoge ca śanivāre tu mahattamam || siddhayogasya saṃyoge vaṇije karaṇe tathā || puṃsāṃ saubhāgyayogena labhyate daivayogataḥ | sarvairetaistu saṃyuktaṃ hatyākoṭivināśanam || etadanyatare
yoge mahinaṃ pāpanāśanam || kevalepi prakartavyaṃ mahine vratamuttamam || anyathā narakaṃ yāṃti
yāvaccandradivākarau"

Linked texts (2)