Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 72.1.5

Nirṇayasindhu 72.1.5

Language
Sanskrit

72.1.5

smṛteḥ || idaṃ jīvatpitṛkeṇāpi tīrthe kāryam || naca 'muṇḍanaṃ piṇḍadānaṃ ca' itidakṣavacanena niṣedhaḥ || "vinā tīrthaṃ vinā yajñaṃ mātāpitrormṛtiṃ vinā | yo vāpayati
lomāni sa putraḥ pitṛghātakaḥ" iti smṛtyā tatsaṃkocāt || tadapi prayāge pratiyātram | anyatīrthe ādyayātrāyāmeveti śiṣṭāḥ || tataḥ snānam
parārthe tu mārkaṇḍeyapurāṇe- "mātaraṃ pitaraṃ jāyāṃ bhrātaraṃ suhṛdaṃ gurum | yamuddiśya nimajjeta aṣṭamāṃśaṃ labheta saḥ ||" paiṭhīnasiḥ- "pratikṛtiṃ kuśamayīṃ tīrthavāriṇi majjayet
majjayecca yamuddiśya soṣṭabhāgaphalaṃ labhet ||" tatastarpaṇaśrāddhe pṛthvīcandrodaye brahmadevīpurāṇakāśīkhaṇḍādiṣu || "akālepyatha vā kāle tīrthaśrāddhaṃ ca tarpaṇam | avilambena kartavyaṃ naiva vighnaṃ samācaret ||” mātsye- 'pitṝṇāṃ caiva tarpaṇam' iti turyapādaḥ || tatra devatā mahālaye prāguktāḥ || śaṅkhadevalau- "tīrthadravyopapattau ca na kālamavadhārayet | pātraṃ ca brāhmaṇaṃ prāpya sadyaḥ śrāddhaṃ samācaret ||”
hārītaḥ- "divā vā yadi vā rātrau bhukto vopoṣitopi vā | na kālaniyamastatra gaṅgāṃ
prāpya saridvarām ||" bhārate-"bhukto vāpyatha vābhukto rātrau vā yadi vā divā | parvakāletha vā kāle śucirvāpyatha vāśuciḥ || yadaiva dṛśyate tatra nadī ca tripathā priya
pramāṇadarśanaṃ tasmānna kālastatra kāraṇam ||" āśaucepi kāryam "vivāhadurgayajñeṣu
yātrāyāṃ tīrthakarmaṇi || na tatra sūtakaṃ tadvatkarma yajñādi kārayet" iti paiṭhīnasismṛteḥ
tadānīmakaraṇe tvāśaucānte eva kuryāt
prabhāsakhaṇḍe-“na vāraṃ na ca nakṣatraṃ na kālastatra kāraṇam | yadaiva dṛśyate tīrthaṃ tadā