Nirnayasindhu 73.p1.32

73.p1.32

bahuvidhairyajñaiḥ saha bhrātṛbhiracyutaḥ ||” ityādīni tāni pūrvāgniṣnevāgnihotrādiparāṇi,
natvapatnīkasyādhānānthāni ṛtuvidhīnāmādhānāprayojakatvāt || apatnīkasyādhānāpravṛttiriti mānavapariśiṣṭācca || 'somo na bhavatyeva apatnīko'pyasomapaḥ' iti śruteḥ
yattu bharadvājāpastambasūtram-‘dārakarmāṇi yadyaśakta ātmārthamagnyādheyam’ iti || asyārthaḥ punarvaivāhāśaktau yadagnyādheyaṃ pūrvaṃ kṛtamasti tadātmārthameva na patnyai dadyāditi
brāhmaṇabhāṣyāparārkāśārkarāmāṇḍārāditattvamapyevam || trikāṇḍamaṇḍanastu pakṣadvayamāha
anye'pyapatnīkasyādhānamāhustadāśayaṃ na vidmaḥ || yājñavalkyaḥ-“āhitāgniryathānyāyaṃ
dagdhvā'gnibhistribhiḥ | anāhitāgnirekena laukikenāparo janaḥ ||” kratuḥ-“evaṃvṛttāṃ
savarṇāṃ strīṃ dvijātiḥ pūrvamāriṇīm | dāhayedagnihotreṇa yajñapātraiśca dharmavit ||”
kārikāyām-“patnīmapi dahedevaṃ bhartuḥ pūrvaṃ mṛtā yadi | anagnikāṃ dahedevaṃ kapālena
havirbhujā ||” chandogapariśiṣṭe-“anayaivāvṛtā nārī dagdhavyā yāvyavasthitā | agnipradānamantro'syā na prayojya iti sthitiḥ ||” idaṃ chandogānāmeva | tathā “agninaiva
dahedbhāryā svatantrāṃ patitā na cet | taduttareṇa pātrāṇi dāhayetpṛthagantike ||”
idamapi teṣāmeva
āśaucaprakāśe ṛtuḥ-“vidhuraṃ vidhavā caiva kapālasyāgninā dahet | brahmacārī yatī caiva
daheduttapanāgninā || tuṣāgninā ca dagdhavyā kanyakā vāla eva ca | agnivarṇaṃ kapālaṃ
tu kṛtvā tatra viniḥkṣipet || karīṣādi tato vahnirjāto yaḥ sa kapālajaḥ ||”
anupanīte yadyapi jātāraṇyāgniḥ kaiściduktastathāpi tasya kalau niṣiddhatvokterayameva jñeyaḥ