Nirnayasindhu 73.p17.11

73.p17.11

ityuktam || asya vṛddhāvapavādamāha tatraiva vyāghrapāt "kuryānmātāmahaśrāddhaṃ sarvadā mātṛpūrvakam | vidhijño vidhimāsthāya vṛddhau mātāmahādivat || " kecidetatputrikāputraparamāhuḥ
patyuḥ sāpiṇḍyamāha laugākṣiḥ- "sarvābhāve svayaṃ patnyaḥ svabhartṝṇāmamantrakam | sapiṇḍīkaraṇaṃ kuryustataḥ pārvaṇameva ca ||" iti | yattu vacanam- 'aputrasya paretasya naiva kuryātsapiṇḍatām' iti
yaccāpastambaḥ- "aputrā ye mṛtāḥ kecitpuruṣā vā striyopi vā | teṣāṃ sapiṇḍanābhāvādekoddiṣṭaṃ na pārvaṇam ||' iti, tatputrotpādanavidhipraśaṃsārthamiti mādhavaḥ | "sapiṇḍīkaraṇādūrdhvamekoddiṣṭaṃ vidhīyate | aputrāṇāṃ ca sarveṣāmapatnīnāṃ tathaiva ca || " iti hemādrau pracetasokteśca || anye tu dvividhavākyadarśanādvikalpamāhuḥ
smṛtyarthasārepi-'brahmacāriṇāmanapatyānāṃ ca piṇḍanaṃ nāsti, teṣāṃ sadaikoddiṣṭameva, vyutkramamṛtānāṃ sāpiṇḍyaṃ kāryaṃ na vā | kecitsarvatra sapiṇḍanamāhuriti' || aputre vyutkramamṛte
viśeṣo reṇukākārikāyām-"bhrātā vā bhrātṛputro vā sapiṇḍaḥ śiṣya eva vā | sapiṇḍīkaraṇaṃ kuryātputrahīne mṛte sati || sarvabandhuvihīnasya patnī kuryātsapiṇḍatām | ṛtvijaṃ kārayedvāpi purohitamathāpi vā || vasurudrāditisutaiḥ kāryā teṣāṃ sapiṇḍatā || vyutkramācca
pramītā ye taddinā pretatā dhruvam | punaḥ sapiṇḍanaṃ teṣāṃ kuryātprete pitāmahe ||" iti || atra mūlaṃ
mṛgyam || yatīnāṃ sapiṇḍanaṃ nāsti kiṃtvekādaśehni pārvaṇaṃ kāryam || tadapi tridaṇḍinaḥ
ekadaṇḍacādīnāṃ tadapi netyuktaṃ prāk || daṇḍagrahaṇātpūrvaṃ mṛte tu dāhādisapiṇḍanāntaṃ sarvaṃ
kāryamiti bhaṭṭacaraṇāḥ
sapiṇḍanavidhimāha