Viramitrodaya 106

106

}
nanvevaṃ yāgakālanirṇaye kriyamāṇe tithivṛddhyā kadācit pakṣavṛddhau pūrvayajanīyadinātsaptadaśe 'hanyapi yāgaḥ prasajyate /
tacca--
ṣoḍaśe 'hanyabhīṣṭeṣṭirmadhyā pañcadaśe 'hani /
caturdaśe jaghanyeṣṭiḥ pāpā saptadaśe 'hani //
ityāpastambavavacanena viruddhamiti cet, na /
iṣṭigrahaṇasyānvādhānaparatvāt /
yāgaparatve caturdaśe 'hani yāgāprāptestatra jaghanyottyanupapatteḥ /
ataśca vṛddhisāmānyakṣayeṣu ṣoḍaśapañcadaśacaturdaśadineṣu krameṇānvādhānamitivākyārthaḥ /
saptadaśe 'nvādhānaniṣedhastu nityānuvādastatra tasya kathamapyaprāpteḥ /
ata eva baudhāyanaḥ--
atrāpavasathasya sthānāni caturdaśī pañcadaśī ṣoḍaśī na tu trayodaśī saptadaśīti /
yatraupavasathaṃ karma yajanīyāt trayādaśam /
bhavet saptadaśaṃ vāpi tatprayatnena varjayet //
iti /
idaṃ ṣoḍaśādidineṣu anvādhānaṃ hyahakālatve boddhavyam /
sadyaskālatve tu saptadaśe 'pi dine 'nvādhānaṃ bhavatyeva /
tacca sadyaskālatvaṃ paurṇamasīviśeṣe ityuktaṃ--
kātyāyanena:
sandhiścet saṅgavādūrddhvaṃ prākparyāvartanādraveḥ /
sā paurṇamāsī vijñeyā sadyaskālavidhau tithiḥ //
idaṃ ca sadyaskālatvaṃ vaikalpikam /
anvāhitiścāstaraṇopavāsau pūrvedyurete khalu paurṇamāsyām /
āvartanāt prāk yadi parvasandhiḥ sadyastadā vā kriyate samastaḥ //
iti saṅgrahokteḥ /
evaṃ ca"pūrvo paurṇamāsīmuttarāṃ vopavaset"ityupakramya"sadyo vā prātaḥ"iti
sāmānyataḥ paurṇamāsyāmuktaṃ sadyastvamāvartanaprāksandhiviṣayamevopasaṃharttavyam ekaśrutikalpanālāghavāt /
etacca vājasaneyivyatiriktaviṣayam /
teṣāṃ tu--
madhyandināt syādahanīha yasmin prāk parvaṇaḥ sandhiriyaṃ tṛtīyā /
sā kharviṃkā vājaseneyimatyā tasyāmupoṣyātha paredyuriṣṭiḥ //
iti bāṣyārthasaṅgrahakāreṇa tatrāpi dvyahakālatokteḥ /
iyaṃ tṛtīyeti /
atreyamiti paurṇamāsyevocyate na tvamāvāsyā asyā evāparāhṇarātrisandhibhyāṃ pūrvaṃ dvaividhyābidhānāt /
ata eva pairṃṇamāsīmevopakramya--
kharvikāṃ tṛtīyāṃ vājaseneyinaḥ samāmananti /
ityāpastambenoktam /
{