Viramitrodaya 13
Vīramitrodaya 13
- Language
- Sanskrit
13
}
sauramṛtutrayamupakramya viṣṇudharmottare 'pi, ṛtutrayaṃ cāyanaṃ syāditi /
siddhāntaśiromaṇāvapi--
karkimṛgādiṣaṭke te cāyane dakṣiṇasaumyake staḥ /
iti /
asyādityagatipuraskāreṇa vi dhānātsauratvameva /
kecittu mārgaśīr ṣādiṣaṇmāsā udagayanaṃ jyeṣṭhādiṣṇmāsā dakṣiṇāyanamityāhustatra mūlaṃ jthotiḥśāsre mṛgyamiti mādhavaḥ /
anayośca saumyadakṣiṇayorviniyogaḥ udagayana āpūryamāṇapakṣe puṇyanakṣatre caulakarmopanayanagodānavivāhādirityādiḥ /
tathā--
mātṛbhairavavārāhanārasiṃhatrivikramāḥ /
mahiṣāsurahantrī ca sthāpyā vai dakṣiṇāyane //
ityādiḥ tattatprakaraṇoditastatra tatra bodhyaḥ /
sāmānyataścoktaṃ jyotiṣaratnamālāyām--
gṛhapraveśatridivapratiṣṭhāvivāhacaulavratabandhapūrvam /
saumyāyane karma śubhaṃ vidheyaṃ yadgarhitaṃ tatkhalu dakṣiṇe tu //
iti /
ityayananirṇayaḥ /
atha ṛturnirṇīyate /
sa ca māsadvayātmakaḥ /
tathāca taittirīyaśrutiḥ--dvandvamupadadhāti /
tasmād dvandvamṛtava iti /
dvandvaḥ māsadvayam /
madhuśca mādhavaśca vāsantikāvṛtū śukraśca śuciśca graiṣmāvṛtū nabhaśca nabhasyaśca vārṣikāvṛtū iṣaścorjaśca śāradāvṛtū sahaśca sahasyaśca haimantikāvṛtū tapaśca tapasyaśca śaiśirāvṛtū iti śruteḥ /
atra ca ṛtū iti dvivacanaṃ tadghaṭakamāsadvayābhiprāyeṇa /
atra ca madhvādiśabdāscaitrādivācakāḥ /
tathā ca--
mādhavīye:
caitro māso madhuḥ prokto vaiśākho mādhavo bhavet /
jyeṣṭhamāsastu śukraḥ syādāṣāḍhaḥ śucirucyate //
nabhomāsaḥ śrāvaṇaḥ syāt nabhasyo bhādra ucyate /
iṣaścāśvayujo māsaḥ kārtikaścorjasaṃjñakaḥ //
sahomāso mārgaśiraḥ sahasyaḥ pauṣasaṃjñitaḥ /
māghamāsastapaḥ proktastapasyaḥ phālgunaḥ smṛtaḥ //
iti /
ete cartavo madhuśca mādhavaścetipūrvādāhṛtaśruteḥ ṣaḍvidhāḥ /
"ṣaḍvā ṛtava"iti śruteśca /
{
Linked texts (2)
- Jayasīṃhakalpadruma — Ratnākara 1688, Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit