Viramitrodaya 140

140

}
rave rāśisaṅkramavannakṣatrasaṅkrame grahāntarāṇāṃ ca rāśinakṣatrasaṅkrame snānādyanuṣṭhānam /
tatkālaṃ cāha--
jaiminiḥ:
nakṣatrarāśyo ravisaṅkrame syurarvāk paratrāpi rasendunāḍhyaḥ /
puṇyāstathendostridharāpalairyuge ekaiva nāḍī munibhiḥ śubhoktā //
nāḍyaścatasraḥ sapalāḥ kujasya budhasya tisno manavaḥ palāni /
sārddhāścatasraḥ palasaptayuktā gurośca śukre sapalāścatasraḥ //
dvināganāḍhyaḥ palasaptayuktā śanaiścarasyābhihitāḥ supuṇyāḥ /
ādyantamadhye japahomadānaṃ kurvannavāpnoti surendradhāma //
arvāk paratrāpīti sarvatra sambadhyate /
rasendunāḍyaḥ = ṣoḍaśa ghaṭikāḥ /
tridharāpalaiḥ = trayodaśapalaiḥ /
sapalā = ekapalādhikāḥ /
manavaścaturdaśapalāni /
nāgā aṣṭau dviguṇitāḥ ṣoḍaśa /
grahāntarasaṅkrame ca rātrau jāyamāne rātrāveva snānādi kāryaṃ ravisaṅkramavat
divāpuṇyatvavacanābhāvāt /
kāmyaṃ cedaṃ tatra snānādiphalaśravaṇāt /
ravisaṅkramaṇe prāpte na snāyādyastu mānavaḥ /
saptajanma bhavadrogī nirdhanaścaiva jāyate //
itivannityatvāśravaṇācca /
itisaṅkrāntinirṇayaḥ /
atha malamāso nirṇīyate /
malamāsatvaṃ ca ekamātrasaṅkrāntirāhitye sati śuklādimāsatvam /
ekamātrarāhityaṃ
cāsaṅkrāntatvena saṅkrāntidvayavattvena ca bhavatīti dvedhāmalamāsaḥ adhikamāsaḥ kṣayamāsaśceti /
tathāca--
kāṭhakagṛhye:
yasmin māse na saṅkrāntiḥ saṅkrāntidvayameva vā /
malamāsaḥ sa vijñeyo māsaḥ syāttu trayodaśaḥ //
iti /
na saṅkrāntirityanenādhimāsasya grahaṇam /
saṅkrāntidvayamityanena kṣayasya /
tatrādhimāsasvarūpamāha--
bhṛguḥ:
ekarāśisthite sūrye yadā darśadvayaṃ bhavet /
havyakavyakriyāhantā tadā jñeyo 'dhimāsakaḥ //
iti /
darśadvayaṃ = darśānatdvayam /
"darśaḥ sūryendusaṅgame"itidarśaśabdasya saṅgame mukhyatvāt /
saṅgamasya cāmāvāsyāntyakṣaṇa eva jyotiḥśāstre prasiddhatvāt /
māsaścātra cāndra eva malamāsaprayojakaḥ /
{