Viramitrodaya 160

160

}
yā tu dinadvaye 'pi vaiṣamyeṇaikadeśavyāpinī sā yaivādhikā saiva grāhyā /
yā tu dinadvaye sāmyenaikadeśavyāpinī sā yadi kṣayeṇa tādṛśī tadā"yadā caturdaśīyāmaṃ"iti pūrvādāhṛtakṣīyamāṇavākyāt pūrvaiva, yadi tu vṛddhyā tādṛśī tadottarā /
varddhamānāmamāvāsyāṃ labheccedapare 'hani /
yāmāṃstrīnadhikānvāpi pitṛyajñastatato bhavet //
iti pariśiṣṭavacanāt /
candradarśanādarśanakṛtastayorapavādastu pūrvamevoktaḥ /
evaṃ yadā sāmyena tādṛsī tadāpi darśanādarśanakṛta eva nirṇayaḥ /
yadā ca keṣucitpakṣeṣu caturdaśīmiśrāmāyāmanuṣṭhānaṃ prāpnoti tadā yadi amāpratīkṣayā sarvānuṣṭhānaṃ sambhavati tadā sā pratīkṣaṇīyā no ceccatuddeśyāmapi sarvamanuṣṭheyam /
atha niragnikānāṃ sāgnikānāmapi ekadine tritayānuṣṭhānaniyamarahitānāmāpastambāsvālayādīnāmamāvāsyānirṇayaḥ /
atra ca pañcadhāvibhaktāparāhṇavyāpinī grāhyā /
dinadvaye 'pyarāhṇavyāptau kṣaye pūrvā vṛddhau sāmye ca parā /
amāvāsyā tu yāhi syādaparāhṇadvaye 'pi sā /
kṣaye pūrvā parā vṛddhau sāmya'pi ca parā smṛtā //
itimādhavodāhṛtavacanāt /
kṣayādayaścātra paratithereva /
tattitherevetikecit /
dinadvaye sāmyenaikadeśavyāptāvapyayameva nirṇayaḥ /
dinadvaye 'pyavarāhṇasparśinyāṃ tu sāgniniragnikabhedena vyavasthā /
aparāhṇadvayāvyāpī yadi darśastithikṣaye /
āhitāgnaḥ sinīvālī niragnyādeḥ kuhūḥ smṛtā //
iti jābālivacanāt /
ādiśabdena ca strīśūdrayorgrahaṇam /
strībhiḥ śūdraiḥ kuhūḥ kāryā tathā cānagnikairdvijaḥ /
itilaugākṣivacanāt /
āhitāgnipadaṃ cātra smārttāgnerapyupalakṣaṇamiti madanapārijātaḥ /
sinīvālyādilakṣaṇamuktam--
vyāsena:
dṛṣṭacandrā sinīvālī naṣṭacandrā kuhūḥ smṛtā /
iti
hemādristu niragnikaiḥ kutupakālavyāpinī grāhyā /
dinadvaye tadvyāptau kṣaye pūrvaiva sāmyavṛddhyostūttaraivetyāha /
ityamāvāsyānirṇayaḥ /
athāṣṭakākālanirṇayaḥ /
tatrāśvalāyanaḥ--hemantaśiśirayoścaturṇāmaparapakṣāṇāmaṣṭamīṣvaṣṭakā iti
{