Viramitrodaya 20

20

}
tasmādyāvattithibāvitvena niṣedhasya nirṇītatvānniṣedheṣu khaṇḍā na nirṇeyeti siddham /
na caivaṃ sarvaniṣedhānāṃ nyāyādeva tātkālikatvasiddhau--
abhyaṅge codadhisnāne dantadhāvanamaithune /
jāte ca maraṇe caiva tatkālavyāpinī tithiḥ //
iti skānde--abhyaṅgādau punarvacanānarthakyamiti vācyam /
manvādau ca yugādau ca grahaṇe candrasūryayoḥ /
vyatīpāte vaidhutau ca tatkālavyāpinī kriyā //
iti skānda eva manvādau tatkālavyāpitvavidhānastutyarthaṃ dṛṣṭāntatayā tadupādānāt /
tatkālavyāpinī tithirityasyāyamarthaḥ /
teṣāmabhyaṅgādīnāṃ kālamanuṣṭhānakālaṃ vyāpnotvadhikaraṇatveneti /
kecittu abhyaṅgādiṣu vi hiteṣveva tatkālavyāpinī tithiranena vacanenoktetyāhuḥ /
tadasat /
dantadhāvanamaithunayostithiviśeṣeṣu vidheradarśanāt niṣedhadarśanācceti tatra khajḍāyāmapi tattadaharbhāgarūpakālavihiteṣu karmasu tattadaharbhāgarūpakā lavyāpinī eva tithirgrāhyā /
karmaṇo yasya yaḥ kālastatkālavyāpinī tithiḥ /
tayā karmāṇi kurvīta hāsavṛddhī na kāraṇam //
iti vṛddhagājñavalkyokteḥ /
aharbhāgarūpaḥ karmakālaśca prātaḥsaṅgavamadhyāhnāparāhlasāyāhnarūpasvimuhūrtātmakaḥ /
lekhāprabhṛtyathādityānmuhūrtāstraya eva ca /
prātastu sesmṛtaḥ kālo bhāgaścāhnaḥ sa pañcamaḥ //
saṅgavastrimuhūrto 'tha madhyāhnastatsamaḥ smṛtaḥ /
tatastrayo muhūrtāśca aparāhṇo vidhīyate //
pañcamo 'tha dināṃśo yaḥ sa sāyāhna iti smṛtaḥ /
yadyadeteṣu vihitaṃ tattatkuryādvicakṣaṇaḥ //
iti parāśarokteḥ /
yastudvedhā tredhā vibhāgaḥ sa yatra karmaviśeṣe vihitastatra grāhyaḥ tasminnasati tu pañcadhāvibhāga eveti dharmaśāstravidaḥ /
teṣāṃ cāyamāśavaḥ /
atra hi yadyadeteṣu vihitaṃ tattadatra kurvāditi na vidherya vidhita eva tatsiddheḥ /
kintu yadyadyadvihitaṃ kālāpekṣaṃ tattadeteṣviti vidhīyate"maitrāvaruṇaḥ preṣyati cānvāha"itivadapekṣitārthavidheḥ tena sāmānyavidhirayamiti /
idaṃ copavāsādanyatra tasyāho rātrasādhyatvāditi vakṣyate /
tataśca pūrvedyureva karmakālavyāptau ekadeśasambandhe vā pūrvaiva ādye kālaśāstralābhāt dvitīye kālamātralābhāt /
{