Viramitrodaya 21
Vīramitrodaya 21
- Language
- Sanskrit
21
}
ata eva paratraiva tathātve paraiva /
dinadvaye vaiṣamyeṇa sambandhe yādhikā saiva /
sāmyenaikadeśasambandhe tu yatkarma prātarupakramya prātareva samāpyate tatra pradhānopakramakālīnā grāhyā /
yo yasya vihitaḥ kālaḥ karmaṇastadupakrame /
tithiryābhimatā sā tu kāryā nopakramojjhitā //
iti baudhāyanokteḥ nātra yugmavākyapravṛttiḥ /
yattu--
karma pūrvamupakramya madhyāhnādau samāpyate //
tatra vakṣyamāṇayugmavākyādipravṛttiḥ evaṃ dinadvayavyāptāvavthāptau cetyutsargaḥ /
madanaratnastu sāmyena vaiṣamyeṇa vā dinadvaya ekadeśasambandhe 'pi yadyekatraivānuṣṭhānaparyāptaḥ kālastadā tatraiva yadyubhayatra tadā yugmavā kyādinā nirṇayaḥ /
yadi nobhayatra kintu karmaikadeśasambandhastatrāpi yadi samastadopakramavākyāt yadi viṣamastadādhikyenetyāha /
atha yadyugmavākyādinirṇāyakaṃ taducyate /
yugmavākyaṃ tāvannigame--
yugmāgniyugabhūtānāṃ ṣaṇmunyorvasurandhrayoḥ /
rudreṇa dvādaśīyuktā caturdaśyā ca pūrṇimā //
pratipadyapyamāvāsyā tithyoryugmaṃ mahāphalam /
etadvyastaṃ mahādoṣaṃ hanti puṇyaṃ purākṛtam //
iti /
yugmaṃ = dvitīyā, agnistṛtīyā, yugaṃ = caturthī, bhūtaṃ = pañcamī, ṣaṭuṣaṣṭhī /
muniḥ = saptamī, vasuraṣṭamī /
randhraṃ = navamī /
rudra = ekādaśī /
yugmāgnyoḥ yugabhūtayoḥ ṣaṇmunyoḥ vasurandhrayoḥ rudradvādaśyoḥ caturdaśīpūrṇimayoḥ amāvāsyāpratipadośca tithyoryugme parasparavedhaḥ /
tattatkarmādhikaraṇatithyavacchedakatvena samapatito mahāphala iti stutyunnītaḥ kālaviśeṣavidhiḥ /
etat yugmaṃ vvastam /
yugmagatāyāḥ pūrvatithestatpūrvatithivedha uttaratitheḥ svottaratithau vedho mahādoṣa iti na hi nindānyāyena pūrvavidhistutiḥ /
ekavākyatālābhāt /
na tu svatantraniṣedhakalpanaṃ vākyabhedāpatteḥ /
na ca vinigamanāvirahaḥ /
niyamavidhau lāghavāt niṣedhe gauravāt /
etadyugyavākyaviruddhamaparamāpastambādiṣu yugmavākyam--
pratipat sadvitīyā syād dvitīyā pratipadyutā /
caturthāsaṃyutā yā ca sā tṛtīyā phalapradā //
caturthī ca tṛtīyāyāṃ mahāpuṇyaphalapradā //
ityādi /
{
Linked texts (1)
- Kālatattvavivecana — Raghunātha Vājapeyin 1595, Sanskrit