Viramitrodaya 22
Vīramitrodaya 22
- Language
- Sanskrit
22
}
tathā kharvadarpavākyaṃ vyāghrosanasoḥ--
kharvo darpastathā hiṃsā trividhaṃ tithilakṣaṇam /
kharvadarpāparau pūjyau hiṃsā syāt pūrvakālikī //
iti /
kharvaḥ = sāmyam /
darpo = vṛddhiḥ /
hiṃsā = kṣayaḥ /
tathā śuklakṛṣṇapakṣavākyamapi viṣṇudharmottare:
vajra uvāca /
nakṣatraṃ devadeveśa! tithiṃ cārddhavinirgatām /
dṛṣṭopavāsaḥ kartavyaḥ kathaṃ śaṅkara! jānatā //
īśvara uvāca /
sā tithistadahorātraṃ yasyāmabhyudito raviḥ /
tayā karmāṇi kurvīta hāsavṛddhī na kāraṇam //
sā tithistadahorātraṃ yasyāmastamito raviḥ /
tayā karmāṇi kurvīta hāsavṛddhī na kāraṇam //
śuklapakṣe tithirgrāhyā yasyāmabhyudito raviḥ /
kṛṣṇāpakṣe tithirgrāhyā yasyāmastamito raviḥ //
iti /
atra pūrvavākyavihitodayāstamayatithivyavasthārthaṃ śuklakṛṣṇapakṣavākyam /
kocettu--
daivakārye tithirjñeyā yasyāmabhyudito raviḥ /
pitṛkārye tithirjñeyā yasyāmastamito raviḥ //
iti vacanānusāreṇodayāstamayatithyordevapitryaviṣayatvena vyavasthāmāhuḥ /
tanna /
upakramopasaṃhārayorbhinnaviṣayatvāpatteḥ /
vakṣyamāṇasākalyavacanena daive 'pyastamayavyāpitvavidhānācca /
uktavacanasya tu pitrye 'stamayavyāpinīvidhāna eva tātparyam /
daiva udayavyāpinyabhidhānaṃ tvanuvādaḥ"yajñopavītī hi devebhyo dohayati"itivat stuttyarthaḥ /
tathā sākalyavacanaṃ devalīyam--
yāṃ tithiṃ samanuprāpya udayaṃ yāti bhāskaraḥ /
sā tithiḥ sakalā jñeyā snānadānavratādiṣu //
yāṃ tithiṃ samanuprāpya astaṃ yāti divākaraḥ /
sā tithiḥ sakalā jñeyā snānadānavratādiṣu //
atreyaṃ vyavasthā /
yugmavākyāni daivaviṣayakāṇi /
kharvadarpavākyaṃ pitryaviṣayam /
dvitīyādikayugmānāṃ pūjyatāniyamādiṣu /
ekoddiṣṭādivṛddhyādau hrāsavṛddhyādicodanā //
{
Linked texts (1)
- Devalasmṛti (fragments) — Sanskrit