Viramitrodaya 223

223

}
hemādristu svatantraṃ kālāntaramityāha /
yattu--
yā tu pūrvamamāvāsyā mṛtāhāddaśamī bhavet /
sapiṇḍīkaraṇaṃ tatyāṃ kuryādeva suto 'gnimān //
iti jābālivacanaṃ tat maraṇadināvadhikadaśamadinaparam /
evaṃcaikādaśaṃ dinamuktaṃ bhavati /
yadā ca darśo
ddhāviṃśatidinādūrdhvaṃ bhavati tadāśaucātparato dvādaśasu divaseṣu ṣoḍaśaśrāddhāni kṛtvā trayodaśadivase sapiṇḍīkaraṇaṃ kāryam /
sapimḍīkaraṇaṃ prakṛtya--
māsikārthavat dvādaśāhaṃ śrāddhaṃ kṛtvā trayodaśe 'hni vā kuryāt /
iti viṣṇūkteḥ /
asyārthaḥ /
māsikānāmarthaḥ prayojanaṃ pretabhāvanivṛttistadvacchrāddham /
gaṇābhiprāyamekavacanam /
tatronamāsikatraipakṣikonaṣāṇmāsikāni prathamadvitīyaṣaṣṭhadvādaśādivaseṣu kāryāṇi divasasya māsa tthānīyatvāt /
ata evāgre"saṃvatsarābhyantare yadyadhikamāsako bhavettadā māsikārthaṃ dinamekaṃ vardhayet"iti tenaivoktam dvādaśāhaṃ trayodaśa iti cāśaucottaradinamārabhyaiva"parato daśarātrasya"iti jāvālokteḥ /
atra dahārātragrahaṇaṃ tattadāśaucopalakṣaṇam /
tatā sāgninā pravasitena vicchinnāgninā vā pārvaṇaśrāddhānurodhenāpi apakarṣaḥ kāryaḥ /
tathā ca--
hemādrau prajāpatiḥ:
nāsapiṇḍyāgnimān putraḥ pitṛyajñaṃ samācaret /
na pārvaṇaṃ nābhyudayaṃ kurvanna labhate phalam //
ityavaśyakartavyābhyudayasāhacataryeṇa pāveṇasyoktatvāt /
arvāk darśāditidarśopādānāddarśasambandhipitṛyajñavatpārvaṇasyāpi grahaṇācca /
etacca yanmate piṇḍapitṛyajñanimittaṃ sapiṇḍīkaraṇāpakarṣaṇaṃ tanmate 'pi pituriva māturapi kāryam /
ekatvaṃ sā gatā bharttuḥ piṇḍe gotre ca sūtake /
patnī patipitṝṇāṃ tu tasmāttadgotrabhāginī //
sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ yatpitṛbhyaḥ pradīyate /
sarveṣvaṃśaharā yātā iti dharmeṣu niścayaḥ //
iti yajñapārśvabaudhāyanavacanābhyāṃ pitṛpiṇḍe tasyā aṃśabhāgitvāt /
na caivaṃ tasyā uddeśyatvāpattiriti vācyam /
ekamūrttitvamāyāti sapiṇḍīkaraṇe kṛte /
iti vacanena sapatnīkatvenānuddeśe 'pi bharttṛpiṇḍāṃśopabhogokteḥ /
anyathā mātāmahena saha sapiṇḍane mātāmahapiṇḍabhoktṛtvaṃ na syāt /
na hi saduhitṛketimātāmahānāmuddeśaḥ pramāṇābhāvāt /
{