Viramitrodaya 224

224

}
tasmātsāgninā kartrā āśaucottaraṃ dvādaśasu divaseṣu māsikāni kṛtvā trayodaśe 'hni maraṇadinādārabya vā dvādaśe dine ekādaśe 'hani eva vā darśapāte tatraiva sapiṇḍanaṃ kāryam /
atra ca pramādādakaraṇe tripakṣādiṣu vihiteṣu kāleṣu kāryam /
tathāca--
gobhilaḥ:
dvādaśāhādikāleṣu pramādādananuṣṭhitam /
sapiṇḍīkaraṇaṃ kuryātkāleṣūttarabhāviṣu //
idaṃ ca sāgnikasyaiva /
tasyaiva dvādaśāhādīnāṃ mukhyatvāt tadagrimāṇāmanukalpatvena vidhānamuktaṃ na tu niragnikasya /
tasya varṣāntasyaiva mukhyatvāt, na ca taduttaraṃ vihitaḥ kālo 'stīti /
bhāviṣyapurāṇe---
dvādaśe 'hani ṣaṣṭhe vā tripakṣe vā trimāsi vā /
ekādaśe 'pi vā māsi māṅgalyasyāpyupasthitau //
atra ṣaṣṭhe vetyatra māsīti sambadhyate /
tathā ca--
baudhāyanaḥ--atha saṃvatsare pūrṇe sapiṇḍīkaraṇaṃ tripakṣe tṛtīyamāsi ṣaṣṭhe vaikādaśe vā dvādaśāhe veti /
atrāpi pūrvoktayuttyādhikaraṇatve siddhe yadatīte ṣaṣṭhe māsīti kasyacidvyākhyānaṃ tatra mūlaṃ mṛgyam /
kālāntaramāha--
paiṭhīnasiḥ, saṃvatsarānte visarjanaṃ navamamāsyamityeke /
viṣṇurapi--
māsikārthavat dvādaśāhaṃ śrāddhaṃ kṛtvā trayodaśe 'hni vā kuryāta /
vyāghraḥ sādhāraṇyenaiva dvādaśāhaprāśastyamāha--
ānantyātkuladharmāṇāṃ puṃsāṃ caivāyuṣaḥ kṣayāt /
asthiteśca śarīrasya dvādaśāhaḥ praśasyate //
kuladharmāṇāṃ = kulācārānniyatakālikānāṃ vṛddhiśrāddhavatāṃ cūḍādyanuṣṭhānānām /
asthitiśca rājopadravādinā deśatyāgasambhāvanārūpā rogādinā karmāsāmarthyarūpā vā /
prāśastyaṃ ca mukhyakālānuṣṭhiteneva tasmin kāle 'nuṣṭhitenāpyanena pretatva nivṛttirbhavatīti /
dvādaśāhaśca dvādaśañca tadahaścetivyutpattyā dvādaśaṃ dinaṃ tacca mṛtadināvadhikameva /
dvādaśānāmahnāṃ saṅghāto dvādaśāhaḥ ṣoḍaśaśrāddhāpakarṣakaḥ kālaḥ sa cābhyudayarūpa iti śūlapāṇiḥ /
nanu kathamasya praśastatvaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ hi pitṛtvaprāptyarthaṃ na ca dvādaśāhe kṛtaṃ kevalaṃ tatpitṛtvāpādakaṃ bhavati /
yato--
viṣṇudharmottare:
kṛte sapiṇḍīkaraṇe naraḥ saṃvatsarātparam /
{