Viramitrodaya 60

60

}
iti varāhapurāṇavacanāt /
viṣṇurdivā na svapiti na ca rātrau vibudhyate /
dvādaśyāmṛkṣasaṃyoge pādayogo na kāraṇam //
iti viṣṇudharmottarācca /
yadā dvādaśyāṃ rātryādibhāgeṣu nakṣatramātrasyāpyabhāvastadā dvādaśyāmeva sandhyāyāṃ śayanādikaṃ kāryam /
tathā ca--
varāhapurāṇe:
dvādaśyāṃ sandhisamaye nakṣatrāṇāmasambhave /
ābākāsitapakṣeṣu śayanāvartanādikam //
sandhisamaye iti śayanādāvanveti /
sandhisamayaḥ sandhyākālaḥ /
hemādyādisammato 'pyayamarthaḥ /
iti viṣṇuśayanakālaḥ /
asyāmevāṣāḍhaśuklaikādaśyāṃ cāturmāsyavratārambha ukto--
mahābhārate:
āṣāḍhe tu site pakṣe ekādaśyāmupoṣitaḥ /
cāturmāsyavrataṃ kuryādyatkiñcinniyato naraḥ //
asambhave tulārke 'pi kartavyaṃ tat prayatnataḥ /
athaikādaśīvrataṃ nirṇīyate /
tatra--
pakṣe pakṣe tu kartavyamekādaśyāmupoṣaṇam /
ityādināradīyādivacane tāvat yatropavāsaśravaṇaṃ tatrāṣṭayāmikābhojanasaṅkalpo vidhīyate /
upavāsapadasya vrataviśeṣaparyāyasya saṅkalpavācitvasyeṣṭatvāt /
yāni tu vrataṃ niyamo dharma ityādisamabhivyahāravanti nañyuktavākyāni yathā--
ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi /
vanasthayatidharmo 'yam
ityādīni tatrāpi"nodyantamādityamīkṣeta"ityādāviva saṅkalpa eva lakṣaṇayā vidhīyate /
yā tu tatra bhojananindā sā"nahi nindā nindituṃ pravartata"iti nyāyena vratastutyarthā na tu svatantraniṣedhonnāyikā gauravāt /
na śaṅkhena pivettoyaṃ na khādet kūrṇmaṃśūkarau /
ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi //
ityādau tu niṣedhaprāyapāṭhāt vratādipadasamabhivyāhārābhāvācca bho jananiṣedha eva /
tatra saṅkalpalakṣaṇāyāṃ pramāṇābhāvāt /
na caikamūlaka lpanālāghavārthaṃ setivācyam /
{