Pramāṇa · Search · About · API

Vivadacintamani 2.p181.2

Vivādacintāmaṇi 2.p181.2

Language
Sanskrit

2.p181.2

evañca vidyāprāpte tathā prācīna dhanānupaśleṣeṇa śauryyeṇa prakārāntareṇa vārjite tathā tadanupaśle ṣeṇābhyuddhṛte ca dhane pituricchayaiva dānavibhāgādiriti| evaṃ vidhaeva dhane jyeṣṭhādyādhikadāne svabhāgādhikakaraṇe ca pitu ritkā | evaṃvidhadravyaeva yājñavalkyoktā samāṃśitāpi | vibhā gañcetpitā kuryātsrecchayā vibhajetsutān | jyeṣṭhaṃ vā śreṣṭhabhāge na sarve vā syuḥ samāṃśinaḥ || iti vacanasya pitṛkhātantrāviṣa yameva dhanamadhikṛtya pravṛttatvāt | atraiva samāṃśakaraṇapakṣe viśeṣa māha saeva yadi kuryātsamānāṃśānpatnyaḥ kāryāḥ samāṃśikāḥ | na dattaṃ strīdhanaṃ yāsāṃ bhartrā vā śvaśureṇa vā || atropakrame piturvibhāgakarttṛtvenopasthitatvāt tatpratiyogikameva patnītva mavagamyate samāṃśikā iti yābhyaḥ strīdhanaṃ dattaṃ tatsamadhanavatyo 'nyā api patnyaḥ pitrā kāryāḥ yadā tu svayamadhikaṃ gṛhṇāti pu trebhyaḥ kiñciddadāti tadā svabhāgādeva tāvaddhanaṃ patnyā tābhyodeyaṃ | ataeva yadi kuryātsamānāṃśāniti samāṃśakaraṇapakṣaeva pṛtha gdānamuktaṃ | hārītaḥ khalpena vā saṃvibhajya bhūyiṣṭhamādāya vasedyadyupadasyetpunastebhyogṛhṇīyāt || upadasyennirddhanobhaveditya rthaḥ idamapi svārjjitaparaṃ | dvāvaṃśau pratipadyeta vibhajannātma naḥ pitā || śaṅkhalikhitau sa yadyekaputraḥ syāddvāvaṃśaucātmanaḥ kuryāddipadacatuṣpadeṣu rūpamadhikaṃ vṛṣabho jyeṣṭhāya gṛhaṃ yavīya se'nyatra pituravasthānāt || rūpaṃ vastu tathā ca pitāṃśadvayaṃ dāseṣu śreṣṭhamekaṃ evaṃ paśuṣvapi gṛhṇīyāt ekovṛṣaḥ saguṇajye ṣṭhāya pitṛvasthānāritiktañca gṛhaṃ saguṇakaniṣṭhāya deyaṃ |

Linked texts (4)