Pramāṇa · Search · About · API

Vivadacintamani 2.p181.3

Vivādacintāmaṇi 2.p181.3

Language
Sanskrit

2.p181.3

i dañca pituraṃśadvayamekaputratve vacanayorekamūlatvakalpanālāghavāt piturakhārjjitadhanaviṣayametat khārjjite tu svecchayā vibhaja nīyaekaputratvasyāprayojakatvāt ekapadacchedaṃ jyeṣṭhavācina tu sadbhāvācīti anyathā jyeṣṭhāya yavīyasaiti viruddhayeta tasmā tsaguṇajyeṣṭhakaniṣṭhāvuktoddhārabhājau kāryyau anye putrādhaneṣu sa māṃśāḥ pitā tu soddhāradvyaṃśabhāgiti saṅkṣepaḥ| āpastambaḥ ekadhanena jyeṣṭhaṃ toṣayitvā jīvatputrebhyo vibhajetsamaṃ || jīvatya dānyā tasya patnyābhāgīnāsti tatputrasya tu so'sti ātmā vai putraityabhidhānāt vākyāntarācca | jīvanniti tu ratnākare pāṭhaḥ saca na yuktaḥ vibhāgakarttṛtayaiva jīvanasya prāptatvena nira rthakatvāt ekadhanena śreṣṭhadhanena | jyeṣṭhe devalaḥ bahvirvarṣeṣu cā ritthyādyamaje pūrvvajanmataḥ | yasya jātasya yamayoḥ paśyanti pra thamaṃ mukhaṃ || santānaḥ pitaraścaiva tasmin jyeṣṭhaṃ pratiṣṭhitaṃ || yasya savarṇṇījātasya mukhaṃ prathamaṃ paśyanti tasminsantānaḥ pratiṣṭhitaḥ| pitaraḥ pratiṣṭhitāḥ jyeṣṭhañca pratiṣṭhitamityarthaḥ tena pituḥ prathamāpatyaṃ pumān jyeṣṭhaḥ patisavarṇṇīyāntu paścādutpa nno'pi jyeṣṭhaḥ| taduktaṃ manunā sadṛśastrīpujātānāṃ putrāṇāmavi śeṣataḥ | na mātṛtojyaiṣṭhyamasti janmatojyeṣṭhamucyate || tena nānā varṇīsu bhāryyāsu patisavarṇṇīyāṃ paścājjāto jyeṣṭha ityarthaḥ| tathā yojyeṣṭho vinikurvīta lobhādbhrātṝn yavīyasaḥ | so'jyeṣṭhaḥ syā dabhāgaśca niyantavyaśca rājabhiḥ || manuḥ jyeṣṭhasya viṃśauddhāraḥ sarvvadravyācca yadvaraṃ | tato'rddhaṃ madhyamasya syātturīyantu yavīya saḥ ||

Linked texts (6)