Tirthaprakasha 1.p27.3
Tīrthaprakāśa 1.p27.3
- Language
- Sanskrit
1.p27.3
pare tu “vrīhibhiryajeta” ititṛtīyā pratispaddhipradhānabhūtadravyāntaranirapekṣatvamucyate iti atrāpi tathā|tathā ca sarpiṣā pradhānadravyeṇetyarthaḥ paryavasyati | evaṃ ca nāmagotrāyuccārya etatsopakaraṇaṃ ghṛtamityādivākyaṃ kāryyam | kāryyaṃ ca śrāddhaśeṣaghṛtenaiva grāmāntare pāraṇamityāhuḥ | tanna | prakṛtau annasya pradhānatvādatra tannivṛttyāpatteḥ | ata eva vrīhyādau nirapekṣatvasya tṛtīyāgamyatve'pi śrāddhaprakaraṇasthadravyavidhīnāṃ na tatra tātparyyaṃ bhojanapadārthasya parasparasāhityenaiva loke prasiddhatvāt | ato ghṛtasya prakṛtiprāptasyāpi punarvacanaṃ prādhānyasiddhyartham | ataścānnasya prādhānyamātraṃ nivarttata iti siddhyati vākyakaraṇādiphalamityeva yuktam | idaṃ ca śrāddhamābhyudayikaśrāddhaprakṛtikamiti kecit | tanna | asati viśeṣaśravaṇe sarvaprakṛtitvena klṛptasya pārvaṇasyaiva prakṛtitvāt, ata eva gaṇeśvaramiśrādayo'pyevamiti vācaspatimiśrā likhanti sma | pare tu utkalakhaṇḍe indradyumnatīrthayātrāprakaraṇeāmuktaśuklavasanaḥ svācāntaḥ sapavitrakaḥ | nāndīmukhān pitṛgaṇān pūjayitvā yathāvidhi || iti darśanāt bhāvinimittake sarvatra vṛddhiśrāddhadarśanācca tīrthayātrāsamārambha iti pūrvalikhitavacanācca, annaprāśe ca sīmante putrotpattinimittake | puṃsavane niṣeke ca navaveśmapraveśane || devavṛkṣajalādīnāṃ pratiṣṭhāyāṃ viśeṣataḥ | tīrthayātrāvṛṣotsarge vṛddhiśrāddhaṃ prakīrttitam || iti matsyapurāṇavacanāccātra vṛddhiśrāddhamevedamityāhuḥ | śrāddhaṃ cedaṃ chandogānāṃ ṣaḍdaivatamanveṣāṃ navadaivataṃ dvādaśadaivataṃ vā iti |