Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 1.p5

Tīrthaprakāśa 1.p5

Language
Sanskrit

1.p5

kālarūpasya mahimā karatoyānukīrtanam || 16 || brahmaputranadaślāghā jalpīśaguṇajalpanam | tato nānātīrthaphalamatha pṛthvīpradakṣiṇā || 17 || mahāprasthānagamanaṃ granthe'smin varṇyate kramāt | śrīmitramiśraviduṣā viduṣāṃ modahetave || 18 || tatra tīrthasvarūpam | mahābhārate, bhīṣma uvāca | śṛṇu tīrthāni gadato mānasāni mahāmagha | yeṣu samyaṅnaraḥ snātvā prayāti paramāṃ gatim || satyaṃ tīrthaṃ kṣamā tīrthaṃ tīrthamindriyanigrahaḥ | sarvabhūtadayā tīrthaṃ tīrthamārjavameva ca || dānaṃ tīrthaṃ damastīrthaṃ santoṣastīrthamucyate | brahmacaryaṃ paraṃ tīrthaṃ tīrthaṃ ca priyavāditā || jñānaṃ tīrthaṃ dhṛtistīrthaṃ tapastīrthamudāhṛtam | tīrthānāmapi tattīrthaṃ viśuddhirmanasaḥ parā || na jalāplutadehasya snānamityabhidhīyate | sa snāto yo damasnātaḥ śuciḥ śuddhamanomalaḥ || yo lubdhaḥ piśunaḥ krūro dāmbhiko viṣayātmakaḥ | sarvatīrtheṣvapi snātaḥ pāpo malina eva saḥ || na śarīramalatyāgānnaro bhavati nirmalaḥ | mānase tu male tyakte bhavatyantaḥ sunirmalaḥ || jāyante ca mriyante ca jaleṣveva jalaukasaḥ | na ca gacchanti te svargamaviśuddhamanomalāḥ || viṣayeṣvaniśaṃ rāgo mānaso mala ucyate | teṣveva hi virāgo'sya nairmalyaṃ samudāhṛtam || cittamantargataṃ duṣṭaṃ tīrthasnānairna śuddhyati | śataśo'tha jale dhautaṃ surābhāṇḍamivāśuci || dānamiṣṭaṃ tapaḥ śaucaṃ tīrthaṃ sevā śrutaṃ tathā | sarvāṇyetānyatīrthāni yadi bhāvo na nirmalaḥ || nigṛhītendriyagrāmo yatraiva vasate naraḥ | tatra tasya kurukṣetraṃ naimiṣaṃ puṣkarāṇi ca || jñānapūte dhyānajale rāgadveṣamalāpahe | yaḥ snāti mānase tīrthe sa yāti paramāṃ gatim || etatte kathitaṃ rājan mānasaṃ tīrthalakṣaṇam | bhaumānāmapi tīrthānāṃ puṇyatve kāraṇaṃ śṛṇu || yathā śarīrasyoddeśāḥ ke cinmedhyatamāḥ smṛtāḥ | tathā pṛthivyā uddeśāḥ kecitpuṇyatamāḥ smṛtāḥ || prabhāvādadbhutādbhūmeḥ salilasya ca tejasā | parigrahānmunīnāṃ ca tīrthānāṃ puṇyatā smṛtā || tasmādbhaumeṣu tīrtheṣu mānaseṣu ca nityaśaḥ | ubhayeṣu ca yaḥ snāti sa yāti paramāṃ gatim || iti