Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 4.p190

Tīrthaprakāśa 4.p190

Language
Sanskrit

4.p190

prayāgaṃ sarvatīrthebhyaḥ pravadantyadhikaṃ vibho ! | śravaṇāttasya tīrthasya nāmasaṅkīrtanādapi || mṛttikālambhanādvāpi sarvapāpaiḥ pramucyate | tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryāt saṅgame saṃśitavrataḥ || puṇyaṃ sumahadāpnoti rājasūyāśvamedhayoḥ | eṣā yajanabhūmirhi devānāpi satkṛtā || dattaṃ tatra svalpamapi mahadbhavati bhārata ! | na vedavacanāttāta ! na lokavacanādapi || matirutkramaṇīyā te prayāgamaraṇaṃ prati | daśatīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭyastathā'parāḥ || teṣāṃ sānnidhyamatraiva kīrttitaṃ kurunandana ! | cāturvidye ca yatpuṇyaṃ yatpuṇyaṃ satyavādiṣu || snāta eva tadāpnoti gaṅgāyamunasaṅgame | dhaumyatīrthayātrāyām, pavitramṛṣibhirjuṣṭaṃ puṇyaṃ pāvanamuttamam | gaṅgāyamunayorvīra ! saṅgamaṃ lokaviśrutam || yatrāyajata bhūtātmā pūrvameva pitāmahaḥ | prayāgamitivikhyātaṃ tasmādbhāratasattama ! || iti | matsyapurāṇe, bhagavan ! śrotumicchāmi pūrvakalpe yathāsthitam | brahmaṇā devamukhyena yathāvatkathitaṃ mune ! || kathaṃ prayāge gamanaṃ narāṇāṃ tatra kīdṛśam | mṛtānāṃ kā gatistatra snātānāṃ caiva kiṃ phalam || ye vasanti prayāge tu brūhi teṣāṃ ca kiṃ phalam | etanme sarvamākhyāhi paraṃ kautūhalaṃ hi me || mārkaṇḍeya uvāca | kathayiṣyāmi te vatsa ! yacchreṣṭhaṃ tatra yatphalam | purā ṛṣīṇāṃ viprāṇāṃ kathyamānaṃ mayā śrutam || ā prayāgaṃ pratiṣṭhānādyatpuro vāsukerhradāt | kambalāśvatarau nāgau nāgācca bahumūlakāt || etat prajāpateḥ kṣetraṃ triṣu lokeṣu viśrutam | tatra snātvā divaṃ yānti ye mṛtāste'punarbhavāḥ || tatra brahmādayo devā rakṣāṃ kurvanti saṅgatāḥ | anye ca bahavastīrthāḥ sarvapāpaharāḥ śubhāḥ || na śakyāḥ kathituṃ rājan ! bahuvarṣaśatairapi | saṅkṣepeṇa pravakṣyāmi prayāgasya tu kīrttanam || ṣaṣṭirdhanuḥsahasrāṇi yāni rakṣanti jāhnavīm | yamunāṃ rakṣati sadā savitā saptavāhanaḥ || prayāgaṃ tu viśeṣeṇa svayaṃ rakṣati vāsavaḥ | maṇḍalaṃ rakṣati harirdevaiḥ saha saṅgataḥ || taṃ vaṭaṃ rakṣati sadā śūlapāṇirmaheśvaraḥ | sthānaṃ rakṣanti vai devāḥ sarvapāpaharaṃ śubham || adharmeṇāvṛto loko naiva gacchati tatpadam | alpamalpataraṃ pāpaṃ yadā tasya narādhipa ! || prayāgaṃ smaramāṇasya sarvamāyāti saṅkṣayam | darśanāttasya tīrthasya nāmasaṅkīrttanādapi || mṛttikālambhanādvāpi naraḥ pāpātpramucyate | pañca kuṇḍāni rājendra ! yeṣāṃ madhye tu jāhnavī || prayāgasya praveśācca pāpaṃ naśyati tatkṣaṇāt | tathā, satyavādī jitakrodho ahiṃsāparamāsthitaḥ | dharmānusārī tattvajño gobrāhmaṇahite rataḥ || gaṅgāyamunayormadhye snāto mucyeta kilbiṣāt | manasā cintitān kāmāṃstāṃśca prāpnoti puṣkalān || tato gatvā prayāgaṃ tu sarvvadevābhirakṣitam | brahmacārī vasenmāsaṃ pitṝnddevāṃśca tarpayet || īpsitān labhate kāmān yatra yatrābhijāyate | tapanasya sutā devī triṣu lokeṣu viśrutā || samāgatā mahābhāgā yamunā yatra nimnagā | yatra sannihito nityaṃ sākṣāddevo maheśvaraḥ || duṣprāpaṃ mānuṣaiḥ puṇyaṃ prayāgaṃ tu yudhiṣṭhira ! | devadānavagandharvā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ || tatropaspṛśya rājendra ! svargalokamupāsate | tathā, śṛṇu rājan ! prayāgasya māhātmyaṃ punareva hi | naimiṣaṃ puṣkaraṃ caiva gotīrthaṃ sindhusāgaram || gayā ca dhenukaṃ caiva gaṅgāsāgarameva ca | ete cānye ca bahavo ye ca puṇyāḥ śiloccayāḥ || daśa tīrthasahasrāṇi triṃśatkoṭyastathā'parāḥ | prayāge saṃsthitā nityamevamāhurmanīṣiṇaḥ || trīṇi cāpyagnikuṇḍāni teṣāṃ madhye tu jāhnavī | prayāgādabhiniṣkrāntā sarvatīrthapuraskṛtā || tapanasya sutā devī triṣu lokeṣu viśrutā | yamunā gaṅgayā sārddhaṃ saṅgatā lokapāvanī || gaṅgāyamunayormadhye pṛthivyā jaghanaṃ smṛtam | prayāgaṃ rājaśārdūla ! kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm || tisraḥ koṭyo'rddhakoṭī ca tīrthānāṃ vāyurabravīt | divi bhuvyantarikṣe ca tatsarvaṃ jāhnavī smṛtā || prayāgaṃ sapratiṣṭhānaṃ kambalāśvatarāvubhau | bhogavatyatha yā caiṣā vedireṣā prajāpateḥ || tatra vedāśca yajñāśca mūrttimanto yudhiṣṭhira ! | prajāpatimupāsanta ṛṣayaśca tapodhanāḥ || yajante ṛtubhirdevāṃstathā cakradharā nṛpāḥ | tataḥ puṇyatamaṃ nāsti triṣu lokeṣu bhārata ! || prabhāvātsarvatīrthebhyaḥ prabhavatyadhikaṃ prabho ! | iti

Linked texts (2)