Tirthaprakasha 4.p202.3
Tīrthaprakāśa 4.p202.3
- Language
- Sanskrit
4.p202.3
praveśāttasya tadbhūmāvaśvamedhaḥ pade pade || vyatītān puruṣān sapta bhaviṣyāṃśca caturdaśa | narastārayate sarvān yastu prāṇān parityajet || evaṃ jñātvā tu rājendra ! sadā śraddhāparo bhava | aśraddadhānāḥ puruṣāḥ pāpopahatacetasaḥ || na prāpnuvanti tatsthānaṃ prayāgaṃ devarakṣitam || iti | “asuryā nāma te lokā andhena tamasāvṛtāḥ | tāṃste pretyāpigacchanti ye ke cātmahano janāḥ ||” iti śrutyā''tmahanananiṣedhātkathametaditi cet, tatrātmahanśabdenānātmajñasyoktatvāt | sā śrutiranātmajñanindāpareti śāṅkarabhāṣye'bhidhānāt | yattu --prayāgamaraṇaṃ vihitatvāt svargādikaṃ phalam ātmahatyā niṣedhānnarakaṃ ca janayati śyenavat | yathā śyeno hiṃsātvena niṣiddhatayā narakaṃ vihitatvācca sukhasādhanaṃ vairi Titianmaraṇaṃ ca janayatīti | tanna| “na hiṃsyāt” ityādi vaidhariktaraparatayā'gnīṣomīyahiṃsāvannarakāhetutvāt | jalapraveśaṃ yaḥ kuryāt saṅgame lokaviśrute | rāhugrasto yathā somo vimuktaḥ sarvapātakaiḥ || ityādivākyāt prayāgamaraṇenādharmmāsambhavācca | śyene tu na tathetyākare spaṣṭam | sāṅkhyāstu vaidhahiṃsā'pyadharmahetuḥ | agnīṣomīyavidheḥ kratvarthatvāt “na hiṃsyāt” itiniṣedhasya puruṣārthatvāt nāgnīṣomīyālambhanavidhinā “na hiṃsyāt” ityādeḥ saṅkocaḥ | bhinnaviṣayatvāt | tathāca saiva hiṃsā kratumapyupakaroti doṣamapyāvahatīti kima saṅgatam| na ca “tasmādyajñe vadho'vadhaḥ” ityādivākyaistasyā adharmajanakatvābhāvaḥ| yathāśrute “vadho'vadhaḥ” ityasyānupapatterlakṣaṇayā'dharmajanako vadho na bhavatītyartho vaktavyaḥ, tathā sati lakṣaṇayā 'dharmājanakavadho netyartho'stu |
Linked texts (2)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit