Tirthaprakasha 4.p202.4
Tīrthaprakāśa 4.p202.4
- Language
- Sanskrit
4.p202.4
na caivaṃ sahamaraṇamapi pāpahetuḥ syāditi vācyam | iṣṭāpatteḥ | anvitā piṇḍadāne tu yathā bharturdine dine | tadanvārohiṇī yasmāttasmātsā nātmaghātinī || iti viṣṇuvacanādvā na tathātvam | ata eva mahābhārate nākapṛṣṭhaṃ gatānāmapi viśastapaśūnāṃ yajvanāṃ paśubhirviśasanaṃ smaryate| evaṃ ca hiṃsātvenaiva lāghavenādharmahetutvaṃ na tu vaidhyānyahiṃsātvena| gauravāt | vaidhahiṃsāto'dharmakalpane gaurabamapi phalamukhaṃ na doṣāyetyāhuḥ | atra nyāyavidaḥ | iṣṭasādhanatvavat balavadaniṣṭānanubandhitvasya pāpājanakatvasya vā vidhyarthatvāt agnīṣomīyādividhinaiva tatra pāpājanakatvabodhanānedaṃ yuktam | na ca tasya vidhyarthatve mānābhāvaḥ | tasyātathātve "na kalañjaṃ bhakṣayet” ityādau niṣedhānupapatteḥ | na hi tatreṣṭasādhanatvasya vyatireko bodhyate kintu pāpājanakatvasyaivetyāhuḥ | ye tu balavadaniṣṭānanubandhitvādikaṃ na vidhyartha iti bruvate | tanmate sāṅkhyadattadūṣaṇaṃ duṣpariharamiti bhāti | "na kalañjaṃ bhakṣayet” ityādau liṅo'niṣṭasādhanatve lakṣaṇā iti mate sāṅkhyamatamasaṅkṣobhyamiti pratibhāti | ata evadānadharme, prokṣitābhyukṣitaṃ māṃsaṃ tathā brāhmaṇakāmyayā | alpadoṣamiha jñeyaṃ viparīte tu lipyate || iti | vastuta idamapi bhakṣaṇaparam | hiṃsādoṣastu bhavatyeva | svayaṃhiṃsitvā bhakṣaṇe doṣadvayam | hiṃsājanyaṃ bhakṣaṇajanyaṃ ca| atra bhakṣaṇamātrajanyamityāśayāt | nanu "tasmāduha na purā''yuṣaḥ svaḥkāmī preyāt" itiśrutyā pratiṣedhāt prayāgaprāyaṇamapi pratyavāyasādhanamiti pratīyate | sā hi ātmahatyāsāmānyameva pratiṣedhati saṅkoce mānābhāvāditi | maivam |