Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 4.p240

Tīrthaprakāśa 4.p240

Language
Sanskrit

4.p240

tsāhasam | ata eva yajanti yājakāḥ pacanti pācakā iti pratyudāharaṇam | na hi teṣāṃ phale nābhiprāyaḥ kintu tenāsambandha iti | maivam | agniniṣṭhā''havanīyatvādiphalajanane'pi “agnimādadhīta” ityasyeva svaniṣṭhaphalajanane'pi “gāṃ dadyāt” ityāderivopapatteḥ| tadapi kathamiticet, tatrātmanepadārthasyāvivakṣitatvāt kartṛtvamātravivakṣaṇāt | na ca vyadhikaraṇaphalajanakatve'tiprasaṅgaḥ | śāstreṇa yadgataṃ phalaṃ bodhyate tatraiva tadupagamāt | apūrvaṃ tu phalasamānādhikaraṇamiti niyamaḥ na tu vihitakriyā karttaryevādṛṣṭaṃ janayatītiniyamaḥ | athaivaṃ vyadhikaraṇādṛṣṭasya phalahetutve'tiprasaṅgaḥ | na cādṛṣṭavato vyāpakatayā pitaryapi tatsambandhasattvādadoṣa iti vācyam | svāśrayasaṃyogasambandhena putrādṛṣṭasya pitaryabhāvāt | ātmanoḥ saṃyogābhāvāt | svāśrayasaṃyuktasaṃyogasyātiprasañjakatvāt | maivam | svajanakābhiprāyaviṣayatvasambandhena putrādṛṣṭasya pitari sattvāt | tvayāpyadṛṣṭaṃ prati śrāddhasya hetutāyā īdṛśapratyāsattyaiva vācyatvādanyasyānatiprasaktasyābhāvāditi | atrocyate | lāghavatvāt sukhatvāvacchinne dharmasya kāryyakāryapratyāsattyā hetutvāt sarvatrāpūrvasya phalasamānādhikaraṇatvāt | vyadhikaraṇādṛṣṭena phalajanane putrakauṭasākṣyādinā muktasya piturnarakāpatteḥ | asmannaye tu doṣābhāvānna pitari tato'dharmotpattiḥ | na cāsmannaye'pi bhoge doṣasya hetutvānnaivamiti vācyam | yogināṃ bhogānutpattyāpatteḥ | tattatpuruṣadoṣakālīnatattatkriyātvena tattatpuruṣabhogahetutve gauravāt | tattatkriyātvenaiva tathātvāt | kiñcaivaṃ tattvajñāninā kṛtaśrāddhāt pituḥ svargānāpatteḥ | doṣābhāvena karttaryyadṛṣṭābhāvāditi vistareṇānyatredāṃ prapañcitam | atha gayotpattikathanam | gāruḍe brahmavākyam , sārātsārataraṃ vyāsa gayāmāhātmyamuttamam | pravakṣyāmi samāsena bhuktimuktipadaṃ śṛṇu || gayāsuro'bhavat pūrvaṃ balavān paramaḥ sa ca | tapo'tapyanmahāghoraṃ sarvabhūtopatāpanam || tattapastāpitā devāstadvadhārthaṃ hariṃ gatāḥ | śaraṇaṃ harirūce tān bhavitavyaṃ śivātmabhiḥ || pātite'sya mayā dehe tathetyūcuḥ surā harim | kadācit surapūjārthaṃ kṣīrābdheḥ kamalāni ca || ānīya kīkaṭe deśe śayanaṃ cākarodghane | viṣṇumāyāvimūḍho'sau gadayā viṣṇunā hataḥ || ato gadādharo viṣṇurgayāyāṃ muktidaḥ sthitaḥ | tasya dehe liṅgarūpī sthitaḥ śuddhe pitāmahaḥ || viṣṇurāhārtha maryādāṃ puṇyakṣetraṃ bhaviṣyati | yajñaṃ śrāddhaṃ piṇḍadānaṃ snānādi kurute naraḥ || sa svargaṃ brahmalokaṃ ca gacchenna narakaṃ naraḥ | gayātīrthaṃ paraṃ jñātvā yāgaṃ cakre pitāmahaḥ || brāhmaṇān pūjayāmāsa ṛtvikatvaṃ samupāgatān | nadīṃ rasavatīṃ dṛṣṭvā sthitāṃ vyāpya diśastataḥ || bhakṣyabhojyaphalānāṃ ca kāmadhenuṃ tathā'sṛjat | pañcakrośātmakaṃ tīrthaṃ brāhmaṇebhyo dadau prabhuḥ | dharmayāge tu lobhādvai pratigṛhya dhanādikam || sthitā viprāstadā śaptā gayāyāṃ brahmaṇā tataḥ | mābhūtraipuruṣī vidyā mābhūtraipuruṣaṃ dhanam || yuṣmākaṃ syādvrārivahā nadī pāṣāṇaparvataḥ | śamaistu mārthito brahmā svagṛhaṃ kṛtavān prabhuḥ || lokāḥ puṇyā gayāyāṃ ye śrāddhino brahmalokagāḥ | yuṣmān ye pūjayiṣyanti tairahaṃ pūjitaḥ sadā || brahmajñānaṃ gayāśrāddhaṃ gograhe maraṇaṃ tathā | vāsaḥ puṃsāṃ kurukṣetre muktireṣā caturvidhā || samudrāḥ saritaḥ sarvā vāpikūpahradāni ca | snātukāmā gayātīrthaṃ vyāsa yānti na saṃśayaḥ || brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṅganāgamaḥ | pāpaṃ tatsaṅgajaṃ sarvaṃ gayāśrāddhādvinaśyati || asaṃskṛtā mṛtā ye ca paśucaurahatāśca ye | sarpadaṣṭā gayāśrāddhānmuktāḥ svargaṃ vrajanti te || gayāyāṃ piṇḍadānena yatphalaṃ labhate naraḥ | na tacchakyaṃ mayā vaktuṃ kalpakoṭiśatairapi || iti

Linked texts (3)