Tirthaprakasha 4.p54

4.p54

dantolūkhalinaścaiva aśmakuṭṭāstathāpare || sampakṣālāḥ, sadyaḥprakṣālakāḥ śvastanabhakṣyarahitāḥ | māsi māsi kuśāgreṇa jalamāsvādayanti ye | vṛkṣamūlaniketāśca śilāśayyāstathā pare || ādityavapuṣaḥ sarve jitakrodhā jitendriyāḥ | evaṃ bahuvidhairdharmairanyatra caritavratāḥ || traikālyamapi bhuñjānā ye'vimuktanivāsinaḥ | tapaścaranti cānyatra kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm || ye'vimukte vasantīha svarge prativasanti te | matsamaḥ puruṣo nāsti tvatsamā nāsti yoṣitām || avimuktasamaṃ kṣetraṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | avimukte paro yogo hyavimukte parā gatiḥ || avimukte paro mokṣaḥ kṣetraṃ naivāsti tādṛśam | tathā, caturmūrtiḥ sadā dharmastasmin sannihitaḥ priye | caturnāmapi varṇānāṃ gatistu paramā smṛtā || tathā, paraṃ guhyaṃ samākhyātaṃ śmaśānamiti saṃjñitam | avimuktaṃ na sevante vañcitāste narā bhuvi || avimukte sthitaiḥ puṇyaiḥ pāṃśubhirvāyuneritaiḥ | spṛṣṭā duṣkṛtakarmāṇo yāsyanti paramāṃ gatim || avimuktaguṇā vaktuṃ devadānavamānavaiḥ | na śakyante hyameyatvāt svayaṃ yatra bhavaḥ sthitaḥ || nānāhitāgnirnāryajvā nāśucistaskaro'pi vā | avimukte vasedyastu sa vasedīśvarālaye || na tatrāpuṇyakṛt kaścitprabhāvādīśvarasya tu | ajñānājjñānato vāpi striyā vā puruṣeṇa vā || yatkiñcidaśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣabuddhinā | avimukte praviṣṭasya tatsarvaṃ bhasmasādbhavet || tathā, dṛṣṭvaitān dīnakṛpaṇān pāpān duṣkṛtakāriṇaḥ | devo'nukampayā sarvānnayatyāśu parāṃ gatim || bhaktānukampī bhagavān tiryagyaunigatānapi | bhagavāṃstatra nayati yatra yānti na yājñikāḥ || tathā, na sā gatiḥ kurukṣetre gaṅgādvāre ca puṣkare | yā gatirvihitā puṃsāmavimuktanivāsinām || tiryagyaunigatāḥ sattvā ye'vimukte kṛtālayāḥ | kālena nidhanaṃ prāptāste'pi yānti parāṃ gatim || merumandaramātro'pi rāśiḥ pāpasya karmaṇaḥ | avimuktaṃ samāsādya tatsarvaṃ vrajati kṣayam || śmaśānamitivikhyātamavimuktaṃ śivālayam | tadguhyaṃ devadevasya tattīrthaṃ tattapovanam || tatra brahmādayo devā nārāyaṇapurogamāḥ | yoginaśca tathā sādhyā bhagavantaṃ sanātanam || upāsate śivaṃ bhaktā madbhaktā matparāyaṇāḥ | yā gatirjñānatapasāṃ yā gatiryajñayājinām || avimukte mṛtānāṃ tu sā gatirvihitā śubhā | tathā, ādityopāsanaṃ kṛtvā viprāścāmaratāṃ gatāḥ | anye'pi tatra ye varṇā bhavabhaktāḥ samāhitāḥ || avimukte vimuktāste yāsyanti paramāṃ gatim | aṣṭau māsā vihārasya yatīnāṃ saṃyatātmanām || ekatra caturo māsānardhaṃ vā nivasetpunaḥ | avimukte praviṣṭānāṃ vihārastu na vidyate || na doṣo'bhibhavettatra dṛṣṭaṃ śāstre purātane | mokṣopyasaṃśayastatra pañcatvaṃ tu gatasya vai || striyaḥ pativratā yāśca bhavabhaktāḥ samāhitāḥ | avimukte vimuktāstā yāsyanti paramāṃ gatim || paramā gatirmokṣaḥ | yatra yogaśca mokṣaśca prāpyate durlabho naraiḥ | avimuktaṃ samāsādya nānyadvracchettapovanam || sarvātmanā tapaḥ sevyaṃ prāṇināṃ nātra saṃśayaḥ | avimukte vasedyastu mama tulyo bhavennaraḥ || yato mayā na vimuktamavimuktaṃ tataḥ smṛtam | avimuktaṃ na sevante mūḍhā ye tāmasā narāḥ || viṇmūtraretasaṃ madhye ne vasanti punaḥ punaḥ | kāmaḥ krodho'tilobhaśca dambhaḥ stambho'timatsaraḥ | nidrā tandrā tathā ''lasyaṃ paiśunyamiti te daśa || avimukte sthitā vighnāḥ śakreṇa vihitāḥ svayam | vināyakopasargaśca satataṃ mūrdhni tiṣṭhati || puṇyametaddbhavetsarvaṃ bhaktānāmanukampayā | paraṃ guhyamiti jñātvā tataḥ śāstrānudarśanāt || vyāhṛtaṃ devadevaistu munibhistattvadarśibhiḥ