Kamasutra 5.11
Jayamaṅgalā 5.11
- Language
- Sanskrit
5.11
tvagiti kāmendriyam, kāmo dvividhaḥ-sāmānyo; viśeṣaśca, tatra sāmānyamāha--ātmasaṃyuktena manaseti| ātmā samavāyikāraṇamḥ sukhaduḥkhecchādveṣaprayatnādiguṇānāṃ tatra samavāyāt, tatra yadā'sya prayatnaguṇa utpadyate tadā'yaṃ manasā saṃyujyate; mana indriyeṇa; ityanena krameṇādhiṣṭhitānām | sveṣu sveṣviti | yathākramaṃ śabdasparśarūparasagandheṣu | ānukūlyata iti | yadā''tmanaḥ śabdādīnāṃ buddhīndriyāṇāmānulomyena yā pravṛttiḥ, icchopagṛhītā śrotrādibuddhirityarthaḥ, sā viṣayopabhogasvabhāvāt kāma ityupacaryate, ātmā hi taddvāreṇa viṣayaṃbhuñjānaḥ sukhamanubhavati yattatsukhaṃ pradhānaṃ kāmaḥ, tasya nibandhanamicchopagṛhītā pravṛttiḥ, sā'pi kāma ityucyate, tasmāddhetuphalabhedātsāmānyakāmo dvividhaḥ | prātikūlyataḥ pravṛttistu duḥkhahetutvād dveṣa ityarthoktam |
viśeṣakāmo dvividhaḥ-pradhānam ; apradhānaṃ ca, tadubhayamapi darśayannāha -
Linked texts (1)
- Kāmasūtra — Vātsyāyana Mallanāga, Sanskrit