Pramāṇa · Search · About · API

Kamasutra 5.11

Jayamaṅgalā 5.11

Language
Sanskrit

5.11

tvagiti kāmendriyam, kāmo dvividhaḥ-sāmānyo; viśeṣaśca, tatra sāmānyamāha--ātmasaṃyuktena manaseti| ātmā samavāyikāraṇamḥ sukhaduḥkhecchādveṣaprayatnādiguṇānāṃ tatra samavāyāt, tatra yadā'sya prayatnaguṇa utpadyate tadā'yaṃ manasā saṃyujyate; mana indriyeṇa; ityanena krameṇādhiṣṭhitānām | sveṣu sveṣviti | yathākramaṃ śabdasparśarūparasagandheṣu | ānukūlyata iti | yadā''tmanaḥ śabdādīnāṃ buddhīndriyāṇāmānulomyena yā pravṛttiḥ, icchopagṛhītā śrotrādibuddhirityarthaḥ, sā viṣayopabhogasvabhāvāt kāma ityupacaryate, ātmā hi taddvāreṇa viṣayaṃbhuñjānaḥ sukhamanubhavati yattatsukhaṃ pradhānaṃ kāmaḥ, tasya nibandhanamicchopagṛhītā pravṛttiḥ, sā'pi kāma ityucyate, tasmāddhetuphalabhedātsāmānyakāmo dvividhaḥ | prātikūlyataḥ pravṛttistu duḥkhahetutvād dveṣa ityarthoktam |
viśeṣakāmo dvividhaḥ-pradhānam ; apradhānaṃ ca, tadubhayamapi darśayannāha -

Linked texts (1)