Pramāṇa · Search · About · API

Kamasutra 5.12

Jayamaṅgalā 5.12

Language
Sanskrit

5.12

sparśaviśeṣaviṣaye tviti | vākpāṇipādapāyūpasthāni=karmendriyāṇi; teṣāṃ vacanādānaviharaṇotsargānandakarmaniṣpādanāt, tatra strīpuṃsayoryadadho vyañjanaṃ saṃbādhakādi tanmātrasvabhāvaṃ tattvagindriyameva; tasya kaścideva pradeśaviśeṣa upasthendriyamucyate, yo visṛṣṭyavasthāyāmānandajaṃkarma janayati, tasya vyañjanasya yo'ntargataḥ sparśaḥ sa sparśaviśeṣaḥ; tasminviṣaye pratītira sāvarthapratītistvagindriyabuddhiḥ, asyāḥ saṃprayogecchālakṣaṇaḥ kāmitā''khyo bhāvaḥ kāraṇam | asyeti | stryātmanaḥ; puruṣātmanaśca, tatra stryātmanaḥ puruṣavyañjanasparśaviśeṣaviṣaye strīvyañjanatvagindriyapratītiḥ; puruṣātmanaśca strīvyañjanasparśaviśeṣaviṣaye puruṣavyañjanatvagindriyapratītirityarthaḥ | viśeṣadeśopagrahaṇātpuruṣayorukakṣādisparśanaviṣaye; striyāścāpadravyasparśaviṣaye pratītirnirastā, tasyā apradhānatvāt, evaṃvidhā pratītiḥ sāmānyakāma eva, kathaṃ viśeṣatvamiti ced ? āha-phalavatīti | tasyāṃ pratītau prabandhenotpadyamānāyāṃ śukrakṣaraṇena tattulyakālameva cānandākhyaṃ phalaṃ sukhamityuktam, tena yuktā śukrasparśaviśeṣaviṣaye viṣayaprītiraparā bhavati, tasyāśca pūrvikaiva pratītiraphalā kāraṇam, atoviṣayabhedātsvarūpabhedācca dvidhā pratītiḥ | arthapratītiriti | arthagrahaṇ‍ātsvapravyañjanasparśārthasyālīkatvātphalavatyapi na kāmaḥ, tasyā apradhānatvāt| yadyevaṃ viyonāvayonau vā'nabhiprete'rthapratītirevaṃvidhā'pyastītyataāha-ābhimānikasukhānuviddheti | ābhimānikaṃ cumbanādisukhaṃ vakṣyati | cumbananakhadaśanacchedyādiṣu hi tatra tatra sthāneṣu prayujyamāneṣu strīpuṃsayo rāgaḥ saṃkalpavaśātsukhamityabhimanyate, tena sukhena‍ānuviddhetyākṣiptasaṃskāre'rthapratītiḥ prādhānyātkāmaḥ, tena viyonāvayonau vā'nabhipretastrīpuṃsayoḥ phalavatyarthapratītirna kāmaḥ, ābhimānikasukhābhāvāt, ta smātspṛṣṭavyaviśeṣaviṣayo viśeṣaḥ kāmaḥ |

Linked texts (1)