Kamasutra 6.16.7
Jayamaṅgalā 6.16.7
- Language
- Sanskrit
6.16.7
keśānāṃ tatra mukhyamānatvāttaireva tadvyapadeśaḥ, śeṣāṅgeṣu mardanaṃ saṃvāhanam , keśagrahaṇamatrādarārtham , tatra kauśalaṃ parārādhanārtham | 44akṣaramuṣṭikākathanamiti | akṣarāṇāṃ muṣṭiriva muṣṭikā guptiriti, sā sābhāsā nirābhāsā ca, tatra sābhāsā=akṣaramudretyucyate, tayo kathanaṃ gūḍhavastumantraṇārthaṃ granthasaṃkṣepārthaṃ ca, tasyā ācāryaraviguptena candraprabhāvijayakāvye prakaraṇaṃ pṛthaguktam , yathoktam'gahanaprasannasarvā katipayasūnnāmimāmanantamukhīm | anadhītyākṣaramudrāṃ vādasamudre pariplavata' || iti tatredamudāharaṇam'mevṛmikasikatavṛdhamakummī mūdhasavāsuśakanidhakaāvyāḥ | phācaivaijyeāśrābhāākāmāpaumā caiva' iti || asyā āryāyā ayamarthaḥ-prathamapādena meṣādayo rāśaya uktāḥ, dvitīyena rāśīnāṃ lagnātprabhṛti mūrtidhanasahajabāndhavasutaśatrukalatranidhanadharmakarmāyavyayā iti viśeṣasaṃjñāḥ, itarārdhena phālgunādayo māsā iti, nirābhāsā bhūtamudretyucyate tayā kathanaṃ guhyavastumantraṇārthaṃ yathoktam'muṣṭiḥ kisalayaṃ caiva cchaṭā cārī patākikā | patākā'ṅkuśamudrāśca mudrā vargeṣu saptasu || aṅgulyaścākṣarāṇyeṣāṃ svarāścāṅguliparvasu | saṃyogādakṣaraṃ yuktaṃ bhūtamudrā prakīrtitā' || iti evamanyā'pi kāvyasaṃjñābhūtamudrā draṣṭavyā | 45mlecchitavikalpāiti | yatsādhuśabdopanibaddhamapyakṣaravyatyāsādaspaṣṭārthaṃ tanmlecchitaṃgūḍhavastumantrārtham , tasya vikalpā bahavaḥ pūrvācāryairuktāḥ, tadyathā kauṭilīyam'dādeḥ kṣāntasya kādeśca svarayorubhayorapi | bindūṣmaṇorviparyāsād durbodhamiti saṃjñitam' || 'akau khagau ghaḍau caiva caṭau jaṇau tapau namau |
Linked texts (1)
- Kāmasūtra — Vātsyāyana Mallanāga, Sanskrit