Kamasutra 6.16.8
Jayamaṅgalā 6.16.8
- Language
- Sanskrit
6.16.8
yaśau raṣau lasau ceti mūladevoyamucyate' || 'grahanayanavasusametaṃ ṣaḍānanākhyāni sāgarā munayaḥ | jvalanāṅgaṃ tukabhṛṅgaṃ durlikhitaṃ gūḍhalekhyamidam' iti || evaṃprakārā anye'pi draṣṭavyāḥ | 46deśabhāṣāvijñānamiti | aprakāśyavastujñāpanārthaṃ taddeśīyairvyavahārārthaṃ ca | 47puṣpaśakaṭiketi | puṣpāṇi nimittīkṛtya śakaṭikā praṇītā | 48nimittajñānamiti | nimittaṃ dharmakṣamāsaṃketamārgaṇaṃ, śubhāśubhadeśaparijñānaphalam , tatra ca praṣṭurabhijñānārtham, “evaṃrūpayā striyā tava saṃprayoga” iti kāmopahasitaprāyā ādeśāḥ, nimittajñānamiti sāmānyenoktam | 49yantramātṛketi | sajīvānāṃnirjīvānāṃ yantrāṇāṃ yānodakasaṅgrāmārthaṃ ghaṭanā śāstraṃ viśvakarmaproktam | 50dhāraṇamātṛketi | śrutasya granthasya dhāraṇā'rthaṃ śāstram , yathoktam'vastu koṣastathā dravyaṃ lakṣaṇaṃ hetureva ca | ityete dhāraṇādevyāḥ pañcāṅgaruciraṃ vapuḥ' || iti 51saṃpāṭhyamiti | saṃbhūya paṭhanaṃ krīḍā'rthaṃ vādārthaṃ ca, tatra pūrvadhāritameko granthaṃ paṭhati, dvitīyastamevāśrutapūrvaṃ tena saha tathaiva paṭhati | 52mānasīti | manasi bhavā cintā dṛśyādṛśyaviṣayabhedād dvidhā tatra kaścid vyañjanākṣaraiḥ padmotpalādyākṛtibhiryathāsthitānusvāravisarjanīyayutaiḥ ślokamanuktārthaṃ likhati, anyaśca mātrāsaṃdhisaṃyogāsaṃyogacchandovinyāsādibhirabhyāsādunnītākṣaraṃ paṭhati, iti dṛśyaviṣayā, yadā tu tathaiva tāni yathākramamākhyātāni śrutvā pūrvavadunnīya paṭhati tadā dṛśyaviṣayā na bhavati, sā cākāśamānasītyucyate tadubhayaṃ krīḍā'rthaṃ vādārthaṃ ca | 53kāvyakriyeti |
Linked texts (1)
- Kāmasūtra — Vātsyāyana Mallanāga, Sanskrit