Sharadatilaka 2.6
Padārthādarśa 2.6
- Language
- Sanskrit
2.6
tattvātmāna iti |
prakṛtyādicatuvīṃśatitattvamayā iti svarūpakathanam |
nanu teṣāṃ pañcaviṃśatisaṃkhyakatvāt kathaṃ catuvīṃśatitattvamayatvamata āha makāraḥ puruṣo yata iti|
yataḥ kāraṇānmakāraḥ puruṣaḥ paramātmā ca viśvarūpa ityarthaḥ |
bhādayaḥ prakṛti- buddhyāhaṅkāramanāṃsi tanmātrāḥ śrotravāgākāśādayaḥ itarā varṇāḥ |
idañca śaktitattvādi- nyāseṣūpayogītyuktaṃ dvidvivarṇakramoktadvādaśasūryakalāsu antyatyāga ityapi sūcitam |
evaṃ te catuvīṃśatitattvamayāḥ |
" antya ātmā raviḥ smṛtaḥ " ityācāryekteḥ |
ata eva sarvabījeṣu bindurūpamakārayogāt puruṣaikyaṃ teṣāmiti mantavyam |
makārasya bindu- rūpatvāt " binduḥ pumān raviḥ proktaḥ " iti vakṣyamāṇatvācca |
svāvayaveṣu kakārādiṣu anugatatvāt sūryarūpabindvātmanā makāreṇa spṛśyamānatvāt sparśāḥ ataeva saurāḥ |
yadvā evaṃ yojanā |
makāraḥ puruṣaḥ anye sparśāstattvātmānaḥ |
yata ityagrimena sambadhyate |
yataḥ yakārāddaśa vyāpakāḥ |
eṣāṃ doṣadūṣyeṣu varttamānatvād vyāpakatvam |
tatrāgnīnāmapi sattvādāgneyā ityapi nṛsiṃhākhyakālāgnirūpakṣakārāntatvena vā āgneyā ityapi draṣṭavyam |
te kāmadhanadharmapradā iti krameṇa trayāṇāṃ phalam |
ataevāgre " kāmadāyinyaḥ svarajāḥ " ityādi vakṣyati || 4 ||
Linked texts (1)
- Śāradātilaka — Lakṣmaṇadeśika, Sanskrit