Dvitiyaranyaka 3.3.p1
Dvitīyāraṇyaka 3.3.p1
- Language
- Sanskrit
3.3.p1
<sup 15</sup
ityaitareyadvitīyāraṇyake caturtho'dhyāyaḥ ||<sup 16</sup
- ADHYĀYA 5
puruṣe<sup 1</sup ha vā ayamādito garbho bhavati | yadetadretastadetatsarvebhyo'ṅgebhyastejaḥ saṃbhūtamātmanyevātmānaṃ bibharti tadyadā striyāṃ
siñcatyathainajjanayati | tadasya prathamaṃ janma<sup 7</sup | tatstriyā ātmabhūyaṃ
gacchati yathā svamaṅgaṃ tathā | tasmādenāṃ na hinasti | sāsyaitamātmānamatra gataṃ bhāvayati sā bhāvayitrī bhāvayitavyā bhavati
taṃ strī garbhaṃ bibharti so'gra⁸ eva kumāraṃ janmano'gre'dhibhāvayati | sa yatkumāraṃ janmano'gre'dhibhāvayatyātmānameva tadbhāvayati | eṣāṃ lokānāṃ saṃtatyā evaṃ saṃtatā hīme lokāḥ
tadasya dvitīyaṃ janma¹⁰ | so'syāyamātmā puṇyebhyaḥ karmabhyaḥ
pratinidhīyate | athāsyāyamitara ātmā kṛtakṛtyo vayogataḥ praiti
sa itaḥ prayanneva punarjāyate | tadasya tṛtīyaṃ janma | taduktamṛṣiṇā¹² | garbhe nu sannanveṣāmavedamahaṃ devānāṃ janimāni viśvā
śataṃ mā pura āyasīrarakṣannadha śyeno javasā niradīyamiti
garbhe evaitacchayāno vāmadeva evamuvāca¹⁴ | sa evaṃ vidvānasmāccharīrabhedādūrdhva utkramyāmuṣminsvarge loke sarvānkāmānāptvāmṛtaḥ samabhavatsamabhavat¹⁵
ityāṃtareyadvitīyyāraṇyake pañcamo'dhyāyaḥ ||¹⁶
ADHYĀYA 6
[ko'yamātmeti vayamupāsmahe kataraḥ sa ātmā | yena vā²
paśyati yena vā³ śaṛṇoti yena vā gandhānājighrati yena vā
vācaṃ vyākaroti yena vā svādu cāsvādu ca vijānāti
yadetaddhṛdayaṃ manaścaitatsaṃjñānamājñānaṃ vijñānaṃ prajñānaṃ medhā⁴ dṛṣṭirdhṛtirmatirmanīṣā jūtiḥ smṛtiḥ saṃkalpaḥ kraturasuḥ kāmo vaśa
iti | sarvāṇyevaitāni prajñānasya nāmadheyāni bhavanti] | eṣa⁶
brahmaiṣa indra eṣa prajāpatirete sarve devā imāni ca pañca mahābhūtāni pṛthivī vāyurākāśa āpo jyotīṃṣītyetānīmāni ca
kṣudramiśrāṇīva bījīānītarāṇi cetarāṇi⁷ cāṇḍajāni⁸ ca
jārujāni⁹ ca svedajāni codbhijjāni¹⁰ cāśvā gāvaḥ puruṣā
hastino yatkiñcedaṃ prāṇi jaṅgamaṃ ca patatri ca yacca sthāvaraṃ
sarvaṃ tatprajñānetraṃ¹¹ prajñāne pratiṣṭhitaṃ prajñānetro¹² lokaḥ prajñā
pratiṣṭhā prajñānaṃ¹³ brahma | sa etena¹⁴ prajñenātmanāsmāllokādutkrabhyāmuṣminsvarge loke sarvānkāmānāptvāmṛtaḥ samabhavatsamabhavat